Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων της προτομής του μεγάλου Φιλέλληνος Βρετανού Ναυάρχου Frank Abney Hastings, που έμεινε στην Ελληνική Ιστορία με το εξελληνισμένο «Άστιγξ» αλλά και του Μνημείου για το πρώτο ελληνικό ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο, την «ΚΑΡΤΕΡΙΑ», που πραγματοποιήθηκε στην ιστορική Ιτέα, παραβρέθηκε ο Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης κ. Θανάσης Δαβάκης, ως εκπρόσωπος της Κυβερνήσεως.
Αρχικώς, ο κ. Δαβάκης και οι υπόλοιποι επίσημοι παρακολούθησαν τη Δοξολογία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στην Ιτέα, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φωκίδος κ.κ. Θεόκτιστου, ενώ στη συνέχεια ο ΥΦΕΘΑ μετέβη στο Μνημείο Πεσόντων της Αγκάλης, για την επιμνημόσυνη δέηση και την κατάθεση στεφάνου. Ακολούθησε η μαθητική και στρατιωτική παρέλαση, μετά το πέρας της οποίας ο κ. Δαβάκης απηύθυνε χαιρετισμό στην κεντρική τελετή στο χώρο των αποκαλυπτηρίων.
Στην προαναφερθείσα τελετή παρέστησαν επίσης ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης κ. Ιωάννης Μπούγας, ο εκπρόσωπος του Α/ΓΕΕΘΑ Πλοίαρχος Νικόλαος Σαρτζής ΠΝ, η Αναπληρώτρια Πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου κα. Robyn Goldsmith, η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Φωκίδος κα. Πέγκυ Αραβαντινού, ο Δήμαρχος Δελφών κ. Παναγιώτης Ταγκαλής και ο Πρόεδρος του Μουσείου Φιλελληνισμού Ταξίαρχος ε.τ. Κωνσταντίνος Βελέντζας και άλλοι.
Για τον Φιλέλληνα Ναύαρχο Άστιγγα και τις προσπάθειές του για την απόκτηση της «ΚΑΡΤΕΡΙΑΣ», ώστε το τότε Ελληνικό Ναυτικό να φύγει από τα πλοία των ιδιωτών ναυμάχων των πρώτων χρόνων της Επαναστάσεως του 1821 και να περάσει στο Δημόσιο Πολεμικό Ναυτικό της Πατρίδος, ο κ. Δαβάκης μιλώντας στη διάρκεια της τελετής, επισήμανε τα εξής:
«Σήμερα δεν αποκαλύπτουμε απλώς την προτομή ενός ανθρώπου που πολέμησε στην Ελληνική Επανάσταση. Αποδίδουμε τιμή σε έναν άνθρωπο που επέλεξε την Ελλάδα. Σε έναν αξιωματικό που εγκατέλειψε την ασφάλεια της πατρίδας του, διέθεσε τις γνώσεις, την περιουσία και τελικά την ίδια του τη ζωή στον Αγώνα για την ελληνική ανεξαρτησία. Στον Φραγκίσκο Άμπνεϋ Άστιγγα.
Έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Φιλελληνισμού. Έναν πρωτοπόρο της ναυτικής τεχνολογίας. Έναν πολεμιστή που συνέδεσε το όνομά του με τη γέννηση του Εθνικού Στόλου και με μία από τις λαμπρότερες, αν και λιγότερο γνωστές, ναυτικές νίκες της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο Άστιγξ έφθασε στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1822. Δεν ήλθε, όμως, ως απλός παρατηρητής ενός αγώνα που είχε συγκινήσει την Ευρώπη. Δεν περιορίστηκε σε διακηρύξεις συμπαράστασης. Επέλεξε να πολεμήσει. Και αυτή ακριβώς η επιλογή προσδίδει ιδιαίτερη αξία στην παρουσία του στον Αγώνα.
Γιατί ο Φιλελληνισμός στην περίπτωση του Άστιγγος δεν υπήρξε μόνο ιδέα. Έγινε πράξη. Έγινε προσφορά. Έγινε μάχη. Και τελικά έγινε θυσία. Ως πρώην αξιωματικός του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, ο Άστιγξ αντιλήφθηκε εγκαίρως κάτι που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο: ότι η ναυτική ισχύς δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των πλοίων.
Εξαρτάται από την τεχνολογία. Από την εκπαίδευση. Από την πειθαρχία. Από την τακτική. Και, πάνω απ' όλα, από την ικανότητα του ανθρώπου να μετατρέπει όλα αυτά σε αποτέλεσμα στο πεδίο της μάχης.
Το 1824 υπέβαλε στην ελληνική διοίκηση πρόταση για την απόκτηση ατμοκίνητου πολεμικού πλοίου. Δεν αρκέστηκε, όμως, στην πρόταση. Αγωνίστηκε για την υλοποίησή της και προσέφερε ακόμη και μέρος της προσωπικής του περιουσίας.
Από αυτή την προσπάθεια γεννήθηκε η «ΚΑΡΤΕΡΙΑ». Το πλοίο που έμελλε να συνδέσει για πάντα το όνομά του με την ελληνική ναυτική ιστορία. Με την άφιξη της «ΚΑΡΤΕΡΙΑΣ» και της φρεγάτας «ΕΛΛΑΣ» στα τέλη του 1826, κάτι βαθύτερο άρχισε να μεταβάλλεται. Ο ναυτικός Αγώνας, που είχε στηριχθεί μέχρι τότε κατά κύριο λόγο στην προσφορά των μεγάλων ναυτικών νήσων και των ιδιωτικών τους στόλων, αποκτούσε πλέον τα πρώτα πλοία που ανήκαν στο ίδιο το επαναστατημένο Έθνος.
Από την «ΚΑΡΤΕΡΙΑ» του 1826 μέχρι το σύγχρονο Πολεμικό Ναυτικό, τα μέσα έχουν αλλάξει ριζικά. Μία αρχή, όμως, παραμένει αναλλοίωτη: η τεχνολογία αποκτά αξία όταν βρίσκεται στα χέρια εκπαιδευμένων ανθρώπων, όταν εντάσσεται σε συγκροτημένη στρατηγική αντίληψη και όταν υπηρετεί έναν σαφή εθνικό σκοπό.
Ας είναι η προτομή που αποκαλύπτουμε σήμερα ένα διαρκές τεκμήριο της ευγνωμοσύνης της Ελληνικής Πολιτείας.
Και ας θυμίζει στις γενιές που θα ακολουθήσουν ότι η Ελλάδα δεν λησμονεί εκείνους που στάθηκαν στο πλευρό της στις δυσκολότερες ώρες της».
