Η απρόβλεπτη και συχνά επιθετική ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ φαίνεται πως λειτουργεί ως καταλύτης για τη γεωπολιτική στροφή της Μεγάλης Βρετανίας.
Μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου που αμφισβήτησαν τη διαχρονική σχέση των δύο χωρών και την παραμονή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ο Βρετανός πρωθυπουργός, σερ Κιρ Στάρμερ, επέλεξε να απαντήσει με μια ξεκάθαρη κίνηση επαναπροσέγγισης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στρατηγική του «Briturn» και η παράκαμψη της Ουάσιγκτον
Σε ένα διάγγελμα με ιδιαίτερο συμβολισμό, ο Στάρμερ παραμέρισε τη διπλωματική αμφισημία, δηλώνοντας πως οι αποφάσεις του θα υπαγορεύονται αποκλειστικά από το βρετανικό εθνικό συμφέρον.
Το πλέον ηχηρό σήμα αυτής της αυτονόμησης είναι η διοργάνωση μιας ευρείας τηλεδιάσκεψης 35 χωρών (μεταξύ των οποίων Γαλλία, Γερμανία και ΗΑΕ) με σκοπό τη διάνοιξη των Στενών του Ορμούζ, από την οποία απουσιάζουν επιδεικτικά οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας να βρει διπλωματικές λύσεις στην ενεργειακή κρίση, μακριά από τη στρατιωτική προσέγγιση του Τραμπ.
Η «περιορισμένη επαναφορά» και το τέλος του δόγματος
Ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν δίστασε να παραδεχθεί τη «βαθιά ζημιά» που προκάλεσε το Brexit στην οικονομία, προκρίνοντας μια «περιορισμένη επαναφορά» των σχέσεων με το ευρωπαϊκό μπλοκ. Το σχέδιο αυτό επικεντρώνεται σε τέσσερις πυλώνες:
- Ασφάλεια και Άμυνα
- Οικονομική Συνεργασία
- Πρότυπα Τροφίμων
- Κινητικότητα των Νέων
Ο Στάρμερ ξεκαθάρισε πως δεν θα επιτρέψει στις δογματικές προσεγγίσεις της αντιπολίτευσης (Τόρις και Reform UK) να στερήσουν από τη χώρα τα οφέλη μιας ρεαλιστικής σχέσης με την Ευρώπη, ειδικά σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνος.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Όπως ήταν αναμενόμενο, η στροφή αυτή προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στο εσωτερικό της Βρετανίας. Οι Συντηρητικοί και το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ κάνουν λόγο για «προδοσία» και «γελοία προσκόλληση» σε μια αποτυχημένη ένωση.
Την ίδια ώρα, οι Ευρωπαίοι εταίροι, αν και βλέπουν θετικά την προσέγγιση, ζητούν πιο συγκεκριμένες προτάσεις. Το επόμενο μεγάλο ραντεβού αναμένεται στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, σε μια Σύνοδο Κορυφής που φιλοδοξεί να μετατρέψει την ανάγκη σε μόνιμη και βαθιά συνεργασία.