Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ για το 2025 αποτυπώνει με σαφήνεια το δόγμα «America First» του Ντόναλντ Τραμπ, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική αναδίπλωση της αμερικανικής παγκόσμιας παρουσίας. Ο στρατηγικός προσανατολισμός της Ουάσινγκτον μετατοπίζεται πλέον στην εδραίωση της κυριαρχίας της στο δυτικό ημισφαίριο, με στόχο –όπως αναφέρεται– την εσωτερική ανασυγκρότηση της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ επαναφέρει το Δόγμα Μονρόε, προσαρμόζοντάς το σε ένα νέο «κορολάριο Τραμπ», δεσμευόμενη να αποτρέψει την παρουσία ή στρατιωτική εδραίωση εξωηπειρωτικών δυνάμεων στην αμερικανική ήπειρο.
Η στρατηγική φτάνει μέχρι και στην πρόταση αναδιάταξης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, με απόσυρση μέσων από περιοχές που πλέον θεωρούνται δευτερεύουσας σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα είναι μια εμφανής υποβάθμιση του Ινδο-Ειρηνικού, καθώς η Κίνα δεν αντιμετωπίζεται πια ως βασική στρατιωτική απειλή αλλά κυρίως ως οικονομικός ανταγωνιστής. Παράλληλα, περιοχές όπως η Ευρώπη, η Ουκρανία και η Συρία περνούν σε δεύτερη μοίρα, με την Ουάσινγκτον να καλεί τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν οι ίδιοι την ευθύνη της άμυνάς τους. Το μήνυμα είναι σαφές: οι συμμαχίες υποχωρούν και στη θέση τους αναδύεται ένας πιο μονομερής, συναλλακτικός τρόπος άσκησης πολιτικής.
Για την Ιαπωνία, η νέα στρατηγική συνιστά καμπανάκι κινδύνου. Η συρρίκνωση της αμερικανικής «ομπρέλας ασφαλείας» και η υποβάθμιση του Ινδο-Ειρηνικού σημαίνουν ότι το Τόκιο δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την άμεση αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση. Αντιθέτως, η Ουάσινγκτον ζητά από την Ιαπωνία να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος, όχι μόνο τηρώντας τον στόχο αμυντικών δαπανών 2% του ΑΕΠ, αλλά και υπερβαίνοντάς τον. Η υπεράσπιση της Ταϊβάν ή της Πρώτης Αλυσίδας Νήσων, σύμφωνα με τη στρατηγική, συνδέεται πλέον άμεσα με το κατά πόσο οι σύμμαχοι «θα κάνουν το καθήκον τους».
Η ιαπωνική ηγεσία έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται. Το Τόκιο επιταχύνει τον επανεξοπλισμό του, αυξάνοντας τις αμυντικές δαπάνες και διευρύνοντας το στρατηγικό του αποτύπωμα. Οι δηλώσεις της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι, ότι μια κινεζική κατάληψη της Ταϊβάν θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή για την Ιαπωνία, σηματοδοτούν μια σαφή απομάκρυνση από τη μακρόχρονη πολιτική προσεκτικής ασάφειας. Σε συνδυασμό με την απόκτηση επιθετικών οπλικών συστημάτων και την ενίσχυση στρατιωτικών βάσεων, η Ιαπωνία φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα εποχή αμυντικής πολιτικής.
Η στροφή αυτή παρουσιάζεται από το Τόκιο όχι ως επιθετική κίνηση, αλλά ως αναγκαία προσαρμογή σε ένα περιβάλλον όπου η αμερικανική εγγύηση ασφάλειας φθίνει και η Κίνα ενισχύει διαρκώς τη στρατιωτική της ισχύ. Η εγκατάλειψη του αυστηρού μεταπολεμικού πασιφισμού, όπως επισημαίνουν Ιάπωνες αξιωματούχοι, δεν γίνεται κατ’ επιταγή τρίτων αλλά στο πλαίσιο μιας συνειδητής επιλογής εθνικής αυτονομίας.
Στο νέο περιφερειακό τοπίο που διαμορφώνεται, η Ιαπωνία καλείται να διαδραματίσει ρόλο πυλώνα ασφάλειας στον Ινδο-Ειρηνικό, περισσότερο βασισμένου στις δικές της δυνατότητες παρά στην αμερικανική προστασία. Η στρατιωτική της ενίσχυση, σύμφωνα με αυτή τη λογική, δεν αποτελεί πρόκληση αλλά μια ρεαλιστική απάντηση στην αυξανόμενη αστάθεια και στην επιθετική στάση της Κίνας, με στόχο τη διατήρηση της ισορροπίας και της αποτροπής στην περιοχή.