Η ραγδαία επιδείνωση του παγκόσμιου πολιτικού και οικονομικού κλίματος αναγκάζει τη Νορβηγία να επανεξετάσει την ιστορική της αποχή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τρεις δεκαετίες μετά το τελευταίο της αρνητικό δημοψήφισμα.
Αν και η χώρα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρωπαϊκής Ενιαίας Αγοράς, απέρριψε δύο φορές στο παρελθόν, το 1972 και το 1994, την πλήρη ένταξη, φοβούμενη ότι κάτι τέτοιο θα έπληττε την πανίσχυρη πετρελαϊκή της οικονομία, την ενεργειακή της αυτονομία και, κυρίως, τον κρίσιμο τομέα της αλιείας και της γεωργίας.
Μιλώντας στους Financial Times, ο Νορβηγός Υπουργός Εξωτερικών, Έσπεν Μπαρτ Άιντε, παραδέχθηκε ότι εκείνες οι αναμετρήσεις υπήρξαν τόσο διχαστικές για τη νορβηγική κοινωνία που άφησαν στους πολίτες ένα είδος μετατραυματικού σοκ, σημειώνοντας ωστόσο ότι ο «καλοήθης κόσμος» εκείνης της εποχής έχει πλέον αντικατασταθεί από ένα απρόβλεπτο διεθνές περιβάλλον.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η επιθετική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ έχει λειτουργήσει ως ένα αναγκαίο σοκ αφύπνισης για το Όσλο. Η Νορβηγία αισθάνεται εγκλωβισμένη σε μια αμήχανη θέση, καθώς η συμμετοχή της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο δεν της επιτρέπει να έχει λόγο στις κρίσιμες εμπορικές διαπραγματεύσεις που διεξάγουν οι Βρυξέλλες με την Ουάσινγκτον και το Πεκίνο.
Καθώς η ΕΕ ενεργοποιεί προστατευτικά εργαλεία, όπως οι δασμοί και η τελωνειακή ένωση –από τα οποία η Νορβηγία είχε επιλέξει να απέχει–, το Όσλο συνειδητοποιεί τις αδυναμίες του υφιστάμενου μοντέλου συνεργασίας, το οποίο κάποτε είχε προταθεί ακόμη και ως πρότυπο για τη Βρετανία μετά το Brexit.
Πέρα από την οικονομία, ο παράγοντας της ασφάλειας αποδεικνύεται καταλυτικός για τη στροφή της Νορβηγίας, η οποία έχει ήδη συμφωνήσει να τεθεί υπό την πυρηνική ομπρέλα της Γαλλίας.
Οι επιθετικές βλέψεις του Τραμπ προς τη Γροιλανδία, σε συνδυασμό με τις απειλές στρατιωτικής δράσης, έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων συμμάχων προς τις αμερικανικές εγγυήσεις του ΝΑΤΟ. Για τη Νορβηγία, ο κίνδυνος είναι άμεσος, καθώς διαθέτει το αρκτικό νησί Σβάλμπαρντ, το οποίο βρίσκεται στο στόχαστρο της ρωσικής επεκτατικότητας, καθιστώντας την αμυντική διάσταση της ΕΕ ιδιαίτερα ελκυστική.
Σε αυτή την κατεύθυνση, το Όσλο παρακολουθεί στενά το παράδειγμα της γειτονικής Ισλανδίας, η οποία έχει προγραμματίσει δημοψήφισμα για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων, με τις Βρυξέλλες να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ειδικών εξαιρέσεων στην κοινή αλιευτική πολιτική.
Μια ευνοϊκή συμφωνία για την Ισλανδία θα μπορούσε να ανατρέψει το κλίμα και στη Νορβηγία, όπου η πολιτική ηγεσία των Εργατικών, υπό τον Πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, τάσσεται υπέρ της ΕΕ, αλλά αποφεύγει να ζητήσει άμεσα δημοψήφισμα, καθώς η κοινή γνώμη, τροφοδοτούμενη από το αίσθημα ισχύος που της παρέχει ο ενεργειακός της πλούτος, παραμένει αρνητική.
Ο Άιντε ξεκαθάρισε ότι ο ίδιος θα ψήφιζε «ναι» σήμερα, τονίζοντας ότι η χώρα πρέπει επιτέλους να αντικρίσει κατάματα τις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου.