Συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Αμερικανού προέδρου Στιβ Γουίτκοφ και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να πραγματοποιηθεί, με αντικείμενο μια ενδεχόμενη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, που επικαλείται δύο πηγές με γνώση του θέματος, η συνάντηση έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή. Νωρίτερα, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim είχε μεταδώσει ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιούνταν σήμερα, πληροφορία που δεν επιβεβαιώθηκε από την Ουάσινγκτον.
Τρίτη πηγή, εξοικειωμένη με τον σχεδιασμό, χαρακτήρισε την Παρασκευή «το καλύτερο σενάριο», σημειώνοντας ωστόσο ότι τίποτα δεν θεωρείται οριστικό μέχρι να πραγματοποιηθεί η συνάντηση.
Πρώτη επαφή μετά την κατάρρευση των συνομιλιών και τον πόλεμο του Ιουνίου
Εφόσον πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για την πρώτη συνάντηση αξιωματούχων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, όταν αμερικανικά βομβαρδιστικά έπληξαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, τις οποίες η Ουάσινγκτον θεωρούσε ύποπτες για παράνομο εμπλουτισμό ουρανίου.
Το παρασκήνιο των διπλωματικών κινήσεων
Η πληροφορία για την επικείμενη συνάντηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στον Κόλπο, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει ότι ο μόνος τρόπος αποτροπής μιας στρατιωτικής σύγκρουσης είναι η επίτευξη μιας ταχείας συμφωνίας.
Σύμφωνα με το Axios, η συνάντηση αποτελεί αποτέλεσμα διπλωματικών προσπαθειών της Τουρκίας, της Αιγύπτου και του Κατάρ τις τελευταίες ημέρες. Τη Δευτέρα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και της Αιγύπτου επικοινώνησαν εκ νέου με τον Αραγτσί, προκειμένου να συζητήσουν την πιθανότητα πραγματοποίησης των συνομιλιών.
Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν έδωσε εντολή για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Τραμπ.
«Έτοιμοι για διπλωματία, όχι υπό πίεση»
Σε ομιλία του τη Δευτέρα, ο Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι το Ιράν είναι έτοιμο για διπλωματία, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτή δεν μπορεί να συνυπάρξει με την πίεση και τη βία. «Η διπλωματία είναι ασυμβίβαστη με την πίεση, τον εκφοβισμό και τη βία. Ελπίζουμε τα αποτελέσματά της να γίνουν σύντομα εμφανή», ανέφερε.
Η πάγια θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και το πρόγραμμα πυραύλων και τους περιφερειακούς συμμάχους του, παραμένει ασύμβατη με τη θέση της Τεχεράνης, η οποία επιμένει ότι στο τραπέζι βρίσκεται αποκλειστικά το πυρηνικό ζήτημα.
Επαφές σε Ισραήλ και Μέση Ανατολή
Δεν είναι ακόμη σαφές πώς ο Γουίτκοφ και ο Αραγτσί θα επιχειρήσουν να γεφυρώσουν το χάσμα αυτό. Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, ο Γουίτκοφ αναμένεται να ταξιδέψει τη Δευτέρα στο Ισραήλ και να συναντηθεί την Τρίτη με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατόπιν αιτήματος της ισραηλινής πλευράς.
Στο πλαίσιο της επίσκεψης, θα συναντηθεί επίσης με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Εγιάλ Ζαμίρ, ο οποίος πρόσφατα επέστρεψε από επίσκεψη στην Ουάσινγκτον, όπου είχε επαφές με τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ, στρατηγό Νταν Κέιν, για τα αμυντικά και επιθετικά σχέδια του Ισραήλ σε περίπτωση σύγκρουσης με το Ιράν.
Στη συνέχεια, ο Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβεί στο Αμπού Ντάμπι για τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία και την Ουκρανία, πριν ταξιδέψει στην Τουρκία για τις συνομιλίες με τον Αραγτσί.