Διαδηλώσεις, απειλές Τραμπ και στρατιωτική κινητοποίηση ανεβάζουν επικίνδυνα το θερμόμετρο

 
ηπα, ιραν και ισραη΄λ

Ενημερώθηκε: 11/01/26 - 15:23

Στο Ιράν εντείνονται οι ανησυχίες ότι το θεοκρατικό καθεστώς θα απαντήσει με ακόμη σκληρότερα μέτρα στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις, οι οποίες έχουν ήδη κοστίσει τη ζωή σε δεκάδες πολίτες. Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον εκπέμπει μηνύματα στήριξης προς τους διαδηλωτές, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζει ποια μορφή μπορεί να λάβει αυτή η υποστήριξη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να στηρίξουν τον ιρανικό λαό, ενώ στο παρελθόν έχει απειλήσει ανοιχτά την Τεχεράνη με στρατιωτικά αντίποινα σε περίπτωση κλιμάκωσης της καταστολής. «Αν αρχίσουν να πυροβολούν, θα απαντήσουμε», ήταν το μήνυμα που έστειλε προς την ιρανική ηγεσία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος χαρακτήρισε «γενναίους» τους Ιρανούς διαδηλωτές και διαβεβαίωσε για τη στήριξη της Ουάσιγκτον. Αμερικανοί αξιωματούχοι, πάντως, ξεκαθαρίζουν ότι δεν εξετάζεται αποστολή χερσαίων δυνάμεων, αλλά πιθανές στοχευμένες επιχειρήσεις εναντίον δομών του καθεστώτος.

Οι δηλώσεις Τραμπ θεωρείται ότι ενισχύουν το ηθικό των διαδηλωτών και αυξάνουν την πίεση προς το καθεστώς. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι μια στρατιωτική επέμβαση σε αυτή τη φάση ενδέχεται να έχει αμφίσημα αποτελέσματα. Όπως σημειώνει ο Ραζ Ζίμτ, αναλυτής του Προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, ένα πλήγμα σε στόχους όπως οι Φρουροί της Επανάστασης θα μπορούσε να ενισχύσει το κίνημα διαμαρτυρίας, αλλά ταυτόχρονα να προκαλέσει αντιδράσεις σε τμήματα της κοινωνίας που απορρίπτουν κάθε ξένη παρέμβαση.

Επιπλέον, πολλοί πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι βρίσκονται σε αστικές περιοχές, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο απωλειών αμάχων και θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη μαζικότερη συμμετοχή του πληθυσμού στις κινητοποιήσεις. Κατά τον ίδιο αναλυτή, ο Τραμπ ενδέχεται να επιλέξει στάση αναμονής, εκτός αν η καταστολή κλιμακωθεί σε βαθμό που θα τον υποχρεώσει να υλοποιήσει τις απειλές του για λόγους αξιοπιστίας.

Παράλληλα, στην Ουάσιγκτον φαίνεται να έχει υποχωρήσει —τουλάχιστον προς το παρόν— το σενάριο άμεσης αλλαγής καθεστώτος. Ο Τραμπ έχει διαψεύσει πληροφορίες περί συνάντησης με τον Ρεζά Παχλεβί, γιο του τελευταίου Σάχη, αποφεύγοντας να δώσει πολιτική νομιμοποίηση σε εναλλακτική ηγεσία της εξόριστης αντιπολίτευσης, παρά τις δημόσιες εκκλήσεις του Παχλεβί για μαζική κινητοποίηση και κατάληψη των αστικών κέντρων.

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, ωστόσο, οι ΗΠΑ ενισχύουν εμφανώς τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται αυξημένη αεροπορική δραστηριότητα στον Περσικό Κόλπο, με μεταστάθμευση αεροσκαφών ανεφοδιασμού και στρατηγικών μεταγωγικών, ενώ εντείνονται και οι περιπολίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών στα Στενά του Ορμούζ.

Παράλληλα, στην περιοχή βρίσκονται δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα με ισχυρή αεροπορική πτέρυγα και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, εξέλιξη που παραπέμπει σε επίπεδα στρατιωτικής ετοιμότητας αντίστοιχα με εκείνα της περιόδου των αμερικανικών πληγμάτων κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων το καλοκαίρι του 2025. Η ανάπτυξη αυτή λειτουργεί τόσο αποτρεπτικά όσο και ως προετοιμασία για ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση.

Στο κάδρο μπαίνει και το Ισραήλ, το οποίο διατηρεί υψηλό βαθμό επιχειρησιακής ετοιμότητας και, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει εγκρίνει σχέδια για νέα πλήγματα κατά του Ιράν. Η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει ότι δεν κινείται κατ’ εντολή της Ουάσιγκτον, ενώ παράλληλα χρησιμοποιεί έντονη δημόσια ρητορική ως μέσο ψυχολογικής πίεσης προς την Τεχεράνη.

Οι εντάσεις έχουν αναζωπυρωθεί μετά από κατηγορίες του Τελ Αβίβ ότι το Ιράν επιταχύνει τα προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων, ενώ η Τεχεράνη απαντά με προειδοποιήσεις για προληπτικά πλήγματα εναντίον των αντιπάλων της.

Προς το παρόν, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ισραήλ τηρούν στάση αναμονής, παρακολουθώντας αν το νέο κύμα διαμαρτυριών θα οδηγήσει σε ουσιαστική αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας ή αν το καθεστώς θα καταφέρει, για ακόμη μία φορά, να επιβιώσει μέσω σκληρής καταστολής.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ