Σε μια στρατηγική απόφαση μείζονος σημασίας για την αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, συμφώνησε για την πλήρη άρση του καθεστώτος κυρώσεων που επέβαλλε η Ουάσιγκτον στη Συρία.
Σε επίσημη επιστολή του προς τον νέο Σύριο πρόεδρο, Αχμάντ αλ-Σάραα, ο Αμερικανός ηγέτης δεσμεύθηκε για την εξάλειψη των θεσμικών εμποδίων με σκοπό την οικονομική και υποδομική ανασυγκρότηση της χώρας. Η Συρία τελούσε υπό το συγκεκριμένο καθεστώς περιορισμών από το 1979, λόγω της υποστήριξης του προηγούμενου καθεστώτος Άσαντ προς τρομοκρατικές οργανώσεις, γεγονός που απέκλειε τη Δαμασκό από την αγορά αμυντικού υλικού, τη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια και τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με αμερικανικούς φορείς.
Η θεσμική διαδικασία για την οριστική διαγραφή της Συρίας από τη σχετική λίστα προϋποθέτει την κατάθεση αναλυτικής έκθεσης από τον Λευκό Οίκο προς το Κογκρέσο, η οποία θα πιστοποιεί τη θεμελιώδη αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας και της κρατικής συμπεριφοράς της χώρας.
Το Κογκρέσο διαθέτει εκ του νόμου περίοδο αναθεώρησης 45 ημερών, κατά την οποία διατηρεί τη δικαιοδοσία να καταψηφίσει την προεδρική απόφαση. Παρά την αδιαμφισβήτητη πολιτική μετάβαση στη Δαμασκό, αμερικανικοί κύκλοι ασφαλείας επισημαίνουν ότι η συμμόρφωση της Συρίας στα διεθνή πρότυπα αντιτρομοκρατίας παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις και ασυνέπειες.
Ενσωμάτωση εξτρεμιστικών στοιχείων στις ένοπλες δυνάμεις και ο ρόλος της Χεζμπολάχ
Οι κυριότερες ανησυχίες της Ουάσιγκτον εστιάζονται στην ενσωμάτωση ξένων παραστρατιωτικών οργανώσεων —οι οποίες τελούν υπό το καθεστώς κυρώσεων του ΟΗΕ και των ΗΠΑ για διασυνδέσεις με την Αλ Κάιντα και τους Ταλιμπάν— στις επίσημες δομές του συριακού στρατού.
Ενδεικτικά αναφέρεται η απορρόφηση ξένων μαχητών από την 84η Μεραρχία των συριακών ενόπλων δυνάμεων. Οι εν λόγω θύλακες έχουν ήδη συνδεθεί με ενέργειες που υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα, όπως η οργάνωση της μαζικής φυγάδευσης μελών του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) από το στρατόπεδο προσφύγων Αλ Χολ, τον Ιανουάριο του 2026.
Παράλληλα, αν και η νέα συριακή διοίκηση έχει επιτύχει ουσιαστική μείωση της ροής παράνομου οπλισμού προς τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου, οι χρηματοοικονομικές υποδομές της φιλοϊρανικής οργάνωσης εντός της Συρίας παραμένουν ενεργές. Η Δαμασκός, θέτοντας ως προτεραιότητα την άμεση εισροή κεφαλαίων για την εγχώρια οικονομία, χορήγησε αμνηστία σε επιχειρηματίες της περιόδου Άσαντ έναντι εφάπαξ οικονομικών καταβολών.
Η στρατηγική αυτή επέτρεψε σε εμπορικές οντότητες που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση της Χεζμπολάχ να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, όπως επιβεβαιώνεται από πρόσφατες κυρώσεις του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών.
Τα επόμενα βήματα της αμερικανικής διπλωματίας
Παρά την απόφαση του προέδρου Τραμπ να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων χωρίς προπαρασκευαστικούς όρους, αναλυτές εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον οφείλει να αξιοποιήσει τη θεσμική προθεσμία των 45 ημερών για την άσκηση διπλωματικής πίεσης.
Στόχος της αμερικανικής πλευράς παραμένει η απομάκρυνση των ξένων εξτρεμιστών από το συριακό στράτευμα και η εξάρθρωση των οικονομικών δικτύων της Χεζμπολάχ, με την παράλληλη διατήρηση της δυνατότητας επιβολής στοχευμένων κυρώσεων σε μεμονωμένα πρόσωπα και στρατιωτικές δομές της Συρίας.