Σε μια κρίσιμη καμπή για το πολιτικό μέλλον του Ιράν, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του δολοφονηθέντος αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ορίστηκε ως ο νέος ανώτατος ηγέτης της χώρας. Η απόφαση της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων επικυρώνει τη δυναστική διαδοχή, με το επίσημο θρησκευτικό σώμα να απευθύνει κάλεσμα στον ιρανικό λαό να επιδείξει ενότητα και να ορκιστεί πίστη στον νέο ηγέτη.
«Παρά τις οξείες συνθήκες πολέμου και τις άμεσες απειλές των εχθρών εναντίον αυτού του λαϊκού θεσμού, και παρά τον βομβαρδισμό των γραφείων της Γραμματείας της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, που είχε ως αποτέλεσμα να μαρτυρήσουν αρκετά μέλη του προσωπικού της και μέλη της ομάδας ασφαλείας της, η διαδικασία επιλογής και ανάδειξης της ηγεσίας του Ισλαμικού συστήματος δεν σταμάτησε ούτε για μια στιγμή», ανέφερε η ανακοίνωση της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.
Ο παρουσιαστής μάλιστα αναφώνησε στη συνέχεια: «Αλλάχου Άκμπαρ, Αλλάχου Άκμπαρ, ο Χαμενεΐ είναι ο ηγέτης».
Η διαδοχή είχε προαναγγελθεί από το μέλος της Συνέλευσης, αγιατολάχ Χοσεϊναλί Εσκεβαρί, ο οποίος σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του τόνισε πως η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε με ευρεία πλειοψηφία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της πορείας που χάραξαν ο Ιμάμης Χομεϊνί και ο εκλιπών Αλί Χαμενεΐ. «Το όνομα του Χαμενεΐ θα συνεχιστεί», υπογράμμισε χαρακτηριστικά, με τις επίσημες ανακοινώσεις να αναμένονται από τον γραμματέα της Συνέλευσης, Χοσεϊνί Μπουσεχρί.
Πρόκειται μόλις για τη δεύτερη φορά που η Συνέλευση των Ειδικών επιλέγει νέο ανώτατο ηγέτη από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979. Η πρώτη ήταν πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες, όταν ο Αλί Χαμενεΐ είχε επιλεγεί εσπευσμένα μετά τον θάνατο του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να παρεμβαίνει, νωρίτερα, δυναμικά. Σε δηλώσεις του στο ABC News, ο κ. Τραμπ κατέστησε σαφές ότι η Ουάσιγκτον αξιώνει ρόλο στην επιλογή της ηγεσίας του Ιράν, προειδοποιώντας με νόημα ότι ο νέος ηγέτης δεν θα παραμείνει για πολύ στη θέση του εάν δεν εξασφαλίσει την αμερικανική έγκριση.
Από το παρασκήνιο στην κορυφή: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και η αμφιλεγόμενη διαδοχή στο Ιράν
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, μια προσωπικότητα που μέχρι πρότινος κινούνταν αποκλειστικά στα παρασκήνια της ιρανικής πολιτικής σκηνής, περνά πλέον στο προσκήνιο ως ο νέος ανώτατος ηγέτης της χώρας.
Η πορεία του δεν στερείται αντιπαραθέσεων· ήδη από το 2005, κατά την προεδρική εκλογή του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, ο Μοτζτάμπα είχε κατηγορηθεί από μεταρρυθμιστικούς κύκλους για υπόγειες παρεμβάσεις σε συνεργασία με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Παρά τις τότε επικρίσεις του Μεχντί Καρουμπί, ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ, είχε σπεύσει να τον υπερασπιστεί, χαρακτηρίζοντάς τον ηγετική προσωπικότητα. Αξιοσημείωτο είναι πάντως ότι το 2024, ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ είχε ταχθεί υπέρ του αποκλεισμού του γιου του από τη διαδικασία διαδοχής.
Το μήνυμα της συνέχειας
Η ανάληψη της εξουσίας από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ προκαλεί ερωτήματα σχετικά με το πνεύμα της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, η οποία είχε ως στόχο την κατάλυση της δυναστικής διαδοχής του Σάχη.
Αν και η κυρίαρχη ιδεολογία του Ιράν αποδοκιμάζει την αρχή της κληρονομικής διαδοχής, ο ίδιος διαθέτει ισχυρή στήριξη στους κόλπους των Φρουρών, καθώς και στο ακόμη επιδραστικό γραφείο του νεκρού πατέρα του, εξ ου και η επιλογή του.
Σύμφωνα με αναλυτές, η επιλογή αυτή αποτελεί ισχυρό μήνυμα εσωτερικής σταθερότητας των σκληροπυρηνικών δυνάμεων που ελέγχουν τους Φρουρούς της Επανάστασης, προμηνύοντας ότι δεν αναμένονται ουσιαστικές αλλαγές στο καθεστώς της Τεχεράνης.