Τη σύναψη συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας για την από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) ανακοίνωσε από το Κίεβο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η επικεφαλής της Κομισιόν χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ένα βήμα που συνδυάζει την τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει η Ουκρανία στο πεδίο των επιχειρήσεων μετά τη ρωσική εισβολή του 2022 με τις βιομηχανικές και τεχνολογικές δυνατότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας μέσω ασφαλών ευρωπαϊκών εγκαταστάσεων, χωρίς ωστόσο να γνωστοποιήσει το οικονομικό ύψος της συμφωνίας.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η επένδυση στην ουκρανική αμυντική βιομηχανία αποτελεί ταυτόχρονα επένδυση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, επισημαίνοντας πως η συνεργασία αξιοποιεί την εμπειρία της Ουκρανίας στην ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων drones.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η χώρα του παράγει ήδη περίπου 10 εκατομμύρια drones ετησίως, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς, ενώ στόχος είναι ο διπλασιασμός της παραγωγής τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, σημείωσε ότι το Κίεβο έχει ήδη συνάψει αντίστοιχες συμφωνίες με χώρες όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με τη Γερμανία, τη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τον Καναδά.
Την ίδια ημέρα, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να παρατείνουν έως τον Μάρτιο του 2028 το καθεστώς προσωρινής προστασίας για τους Ουκρανούς πρόσφυγες, το οποίο θεσπίστηκε μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022. Το καθεστώς επιτρέπει σε περισσότερους από 4,4 εκατομμύρια Ουκρανούς να διαμένουν, να εργάζονται και να έχουν πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές εντός της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση προσφύγων να βρίσκεται στη Γερμανία, την Πολωνία και την Τσεχία.
Ωστόσο, η παράταση συνοδεύεται από νέες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι άνδρες που βρίσκονται σε ηλικία στράτευσης και υποβάλλουν για πρώτη φορά αίτηση προστασίας δεν θα εντάσσονται πλέον αυτόματα στο καθεστώς. Οι αιτούντες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, προσκομίζοντας τα απαραίτητα έγγραφα από τις ουκρανικές αρχές.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη συζήτηση που έχει ανοίξει εντός της ΕΕ για τη διαχείριση της μακροχρόνιας προσφυγικής κρίσης, καθώς αρκετά κράτη-μέλη εξετάζουν πλέον τρόπους σταδιακής μετάβασης των Ουκρανών σε άλλα καθεστώτα διαμονής και προετοιμάζουν το έδαφος για μελλοντικές επιστροφές στην Ουκρανία.