Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν την περασμένη εβδομάδα κανονισμό που απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, μετατρέποντας την έως σήμερα πολιτική δέσμευση για διακοπή των ενεργειακών δεσμών με τη Μόσχα σε δεσμευτική νομοθεσία. Η απόφαση έρχεται σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Το μέτρο εγκρίθηκε από τους υπουργούς της ΕΕ παρά την αντίθεση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, ενώ η Βουλγαρία επέλεξε την αποχή. Η Ουγγαρία έχει ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή της να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κανονισμός, που καθορίζει το νομικό πλαίσιο για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα (02/02) και τίθεται σε ισχύ από αύριο, Τρίτη.
Εθνικά σχέδια διαφοροποίησης έως τον Μάρτιο του 2026
Σύμφωνα με το κείμενο του κανονισμού, κάθε κράτος μέλος καλείται να καταρτίσει ένα εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο, στο οποίο θα περιγράφονται τα μέτρα, τα ορόσημα και τα πιθανά εμπόδια για τη διακοπή όλων των εισαγωγών φυσικού αερίου που προέρχονται ή εξάγονται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Τα εθνικά σχέδια θα πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα στοιχεία που προβλέπει ο κανονισμός και να υποβληθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 2026.
Παπασταύρου: Αλλάζουν οι ενεργειακές ισορροπίες στην περιοχή
Στις εξελίξεις που αφορούν τον Κάθετο Διάδρομο και τη στρατηγική απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αναφέρθηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας τη Δευτέρα στην ΕΡΤ News και την εκπομπή «Newsroom».
Όπως σημείωσε, η απόφαση της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση έως το 2027 συνιστά αλλαγή ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι «δεν μπορεί από τη μία να στηρίζεται η Ουκρανία, που δέχεται παράνομη εισβολή, και από την άλλη να χρηματοδοτείται η Ρωσία».
Στο νέο αυτό περιβάλλον, ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, αποκτά ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η επιτυχία του έργου δημιουργεί νέες ενεργειακές διαδρομές, αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας.
«Δεν πρόκειται απλώς για έναν διάδρομο φυσικού αερίου. Είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών και διασύνδεσης», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για σύνθετο και στρατηγικό εγχείρημα χωρίς προηγούμενο.
Διεθνές ενδιαφέρον και συνεργασία με τη Chevron
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, ο Σταύρος Παπασταύρου επισήμανε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στον Κάθετο Διάδρομο, με τη σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών να έχει προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου.
Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Chevron, ο υπουργός ανέφερε ότι οι σχετικές συμβάσεις έχουν περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο και ότι εντός των επόμενων δύο εβδομάδων αναμένεται η άφιξη της ηγεσίας της εταιρείας στην Ελλάδα για την υπογραφή τεσσάρων συμβάσεων, οι οποίες στη συνέχεια θα κατατεθούν στη Βουλή.
Όπως σημείωσε, η χώρα ολοκλήρωσε σε χρόνο ρεκόρ όλα τα θεσμικά στάδια, θέτοντας ως στόχο την έναρξη γεωφυσικών και σεισμικών ερευνών στο δεύτερο μισό του 2026.