Οι στοχευμένες επιθέσεις του Ιράν εναντίον κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει δομικές ζημιές στις επενδύσεις των μεγαλύτερων δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών, με το κόστος αποκατάστασης να αναμένεται εξωφρενικό.
Μετά την κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη απάντησε πλήττοντας στρατηγικές εγκαταστάσεις, όπως το εξελιγμένο συγκρότημα Pearl της Shell στο Κατάρ, το οποίο αναμένεται να παραμείνει εν μέρει εκτός λειτουργίας για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Πλήγμα στην «καρδιά» των πολυεθνικών
Οι επιπτώσεις για τους ενεργειακούς γίγαντες είναι καταιγιστικές:
Exxon Mobil: Αντιμετωπίζει ετήσια απώλεια εσόδων ύψους 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς οι ζημιές στις υποδομές της στο Κατάρ ενδέχεται να απαιτήσουν έως και πέντε χρόνια για να επισκευαστούν. Η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στην εκκένωση προσωπικού από την περιοχή.
Chevron & TotalEnergies: Η πρώτη αναγκάστηκε να σφραγίσει μεγάλα κοιτάσματα ανοικτά του Ισραήλ, ενώ η δεύτερη βλέπει το 17% των ετήσιων εσόδων της, που προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο, να βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο.
Occidental Petroleum: Ανέστειλε τη δραστηριότητά της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετά από επίθεση ιρανικού drone.
Το παράδοξο των αγορών: Ζημιές στις υποδομές, κέρδη στο ταμπλό
Παρά τη φυσική καταστροφή των εγκαταστάσεων, οι μετοχές των εταιρειών αυτών καταγράφουν άνοδο. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εκτόξευσε την τιμή του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που εξισορροπεί –προς το παρόν– τις οικονομικές απώλειες από τις καταστροφές. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, η μετοχή της ConocoPhillips σημειώνει άλμα 12%, της Shell 9% και της Exxon 5%.
Επαναξιολόγηση του γεωπολιτικού ρίσκου
Η κρίση αυτή γεννά θεμελιώδη ερωτήματα για το μέλλον των παγκόσμιων ενεργειακών επενδύσεων. Ενώ οι αμερικανικές εταιρείες αναζητούσαν διέξοδο εκτός των ΗΠΑ λόγω εξάντλησης των σχιστολιθικών κοιτασμάτων, η τρέχουσα αστάθεια αποδεικνύει ότι τα «εύκολα κέρδη» της Μέσης Ανατολής συνοδεύονται από τεράστιο κίνδυνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι εταιρείες θα αναγκαστούν πλέον να συνυπολογίζουν το γεωπολιτικό ρίσκο πολύ πιο σοβαρά, καθώς το κόστος της ανοικοδόμησης σε μια εμπόλεμη ζώνη μπορεί να αποδειχθεί δυσβάσταχτο.