Σε μια κίνηση που αλλάζει ριζικά τη μεταναστευτική πολιτική της Γηραιάς Ηπείρου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δύο κομβικές τροποποιήσεις που στοχεύουν στην ταχύτατη διεκπεραίωση των αιτημάτων ασύλου και τον περιορισμό των καταχρήσεων.
Με τη νέα νομοθεσία, θεσπίζεται ένας κοινός ευρωπαϊκός κατάλογος «ασφαλών χωρών καταγωγής», γεγονός που σημαίνει ότι οι υπήκοοι αυτών των κρατών θα θεωρείται εκ των προτέρων ότι δεν κινδυνεύουν, εκτός αν οι ίδιοι αποδείξουν το αντίθετο με αδιάσειστα στοιχεία.
Ο κατάλογος και οι νέοι κανόνες
Η λίστα των χωρών που χαρακτηρίζονται πλέον «ασφαλείς» περιλαμβάνει το Μπανγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, το Κόσοβο, την Ινδία, το Μαρόκο και την Τυνησία. Παράλληλα, οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες θεωρούνται επίσης ασφαλείς.
Τα δύο «κλειδιά» της μεταρρύθμισης
| Μέτρο | Τι αλλάζει |
| Ασφαλείς Χώρες Καταγωγής | Αντιστρέφεται το βάρος της απόδειξης: Ο αιτών πρέπει να αποδείξει τον κίνδυνο, όχι το κράτος την ασφάλεια. |
| Ασφαλείς Τρίτες Χώρες | Μια αίτηση μπορεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη αν ο πρόσφυγας διήλθε από χώρα όπου θα μπορούσε να είχε ζητήσει προστασία. |
Πολιτική σύγκρουση για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Ενώ οι εισηγητές της κεντροδεξιάς και των συντηρητικών ομάδων (ΕΛΚ, ECR) κάνουν λόγο για ένα «σημείο καμπής» που θα αποσυμφορήσει τα εθνικά συστήματα, η προοδευτική πτέρυγα του Κοινοβουλίου (S&D) εκφράζει έντονη ανησυχία. Οι Σοσιαλιστές κατηγόρησαν την πλειοψηφία για «βεβιασμένες κινήσεις» σε συνεργασία με την ακροδεξιά, τονίζοντας ότι πολλές από τις χώρες της λίστας (όπως η Αίγυπτος ή η Τυνησία) έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα για καταπάτηση του κράτους δικαίου.
Η ανησυχία εστιάζεται στο ότι η Ευρώπη ενδέχεται να καταστεί «όμηρος» τρίτων χωρών για τη διαχείριση της μετανάστευσης, υπονομεύοντας το θεμελιώδες δικαίωμα στο άσυλο. Το επόμενο και τελικό βήμα για την τυπική επικύρωση των κανονισμών είναι η έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ.