Σοβαρά ερωτήματα για τη χρήση πλαστικών βλημάτων, χειροβομβίδων κρότου-λάμψης και άλλων μέσων αστυνομικής καταστολής προκαλούν οι τραυματισμοί ανήλικων μαθητών κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων στη Γαλλία. Έρευνα του Reuters καταγράφει 28 περιστατικά τραυματισμών που συνδέονται με αστυνομικές επεμβάσεις, ενώ 15 υποθέσεις διερευνώνται από τη Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας (IGPN).
Μεταξύ των σοβαρότερων περιστατικών περιλαμβάνονται τραυματισμοί στα μάτια, με κίνδυνο μόνιμης απώλειας όρασης, καθώς και η περίπτωση ενός 15χρονου που έχασε το χέρι του, πιθανότατα από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης.
Οι καταγγελίες έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικούς, που ζητούν την απαγόρευση συγκεκριμένων αστυνομικών όπλων τα οποία χαρακτηρίζονται «λιγότερο θανατηφόρα», αλλά μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες αναπηρίες.
Η υπόθεση του 14χρονου Εντέν που τραυματίστηκε σοβαρά στο πρόσωπο
Μία από τις υποθέσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης αφορά τον 14χρονο Εντέν, ο οποίος υπέστη κάταγμα στη γνάθο και έχασε πολλά δόντια όταν δέχθηκε στο πρόσωπο πλήγμα από χειροβομβίδα δακρυγόνου.
Σύμφωνα με την οικογένειά του και τη δικηγόρο της, Έλσα Μαρσέλ, ο ανήλικος καθόταν σε έναν τοίχο και κοιτούσε το κινητό του, λίγα μέτρα μακριά από διαδήλωση στην περιοχή Σεντ-Ουέν-λομόν.
Όπως καταγγέλλει η δικηγόρος, ένας αστυνομικός τον χτύπησε με γκλομπ και ο 14χρονος αντέδρασε κλωτσώντας τον.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την εισαγγελία, δεύτερος αστυνομικός εκτόξευσε χειροβομβίδα δακρυγόνου με εκτοξευτήρα τύπου Cougar, η οποία χτύπησε τον μαθητή στο πρόσωπο.
«Τον πυροβόλησε στο στόμα και τον άφησε πεσμένο στο έδαφος, χωρίς καν να καλέσει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης», δήλωσε η δικηγόρος.
Η οικογένεια του ανηλίκου έχει καταθέσει μήνυση για απόπειρα ανθρωποκτονίας, ζητώντας παράλληλα να προστατευθεί η ταυτότητά του.
Ο αστυνομικός τέθηκε την Τρίτη υπό επίσημη δικαστική διερεύνηση για επίθεση από δημόσιο λειτουργό που προκάλεσε μόνιμη αναπηρία ή παραμόρφωση, οκτώ ημέρες μετά το περιστατικό.
Η αστυνομία δεν σχολίασε την υπόθεση, επικαλούμενη την εν εξελίξει έρευνα. Η εισαγγελία ανέφερε ότι είχε προηγηθεί αντιπαράθεση του μαθητή με αστυνομικούς, οι οποίοι επιχείρησαν να τον απωθήσουν.
Κίνδυνος απώλειας όρασης για 16χρονο στην Αρζαντέιγ
Ανάλογη υπόθεση αφορά έναν 16χρονο μαθητή στην Αρζαντέιγ, προάστιο του Παρισιού, ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά στο αριστερό μάτι ενώ επέστρεφε στο σπίτι του, αφού διαπίστωσε ότι το σχολείο του ήταν κλειστό.
Η δικηγόρος του, Σοφία Κερμπά, δήλωσε στο Reuters ότι δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί αν ο τραυματισμός προκλήθηκε από πλαστικό βλήμα ή άλλο αντικείμενο.
Ο ανήλικος αντιμετωπίζει κίνδυνο μόνιμης βλάβης στην όρασή του.
Βίντεο που εξέτασε το Reuters δείχνει τον μαθητή να αιμορραγεί από το μάτι.
Σύμφωνα με την αστυνομική εκδοχή που μετέφερε ο αρμόδιος εισαγγελέας, ο 16χρονος φαινόταν να αντιστοιχεί στην περιγραφή ενός από δύο νεαρούς που είχαν εκτοξεύσει πυροτεχνήματα εναντίον αστυνομικών. Οι αστυνομικοί είχαν απαντήσει με πλαστικά βλήματα.
Οι ακριβείς συνθήκες του τραυματισμού παραμένουν υπό διερεύνηση.
15χρονος έχασε το χέρι του – Αναστολή χρήσης χειροβομβίδων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η περίπτωση ενός 15χρονου στη Λανς, ο οποίος έχασε το χέρι του κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νουνιέζ, ο τραυματισμός πιθανότατα προκλήθηκε από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης.
Μετά το περιστατικό, ο υπουργός αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της χρήσης των συγκεκριμένων χειροβομβίδων, εν αναμονή της ολοκλήρωσης της έρευνας.
Η έρευνα του Reuters, η οποία βασίστηκε σε συνεντεύξεις και νομικά έγγραφα, καταγράφει συνολικά 28 περιστατικά τραυματισμών που αποδίδονται σε αστυνομική βία.
Οι υποθέσεις περιλαμβάνουν χρήση πλαστικών βλημάτων, δακρυγόνων, χειροβομβίδων κρότου-λάμψης, γκλομπ και επεμβάσεις έφιππων αστυνομικών.
Περίπου 200 τραυματίες μαθητές και 6.877 συλλήψεις
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ δήλωσε την Τετάρτη ότι περίπου 200 μαθητές έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι τραυματισμοί τους σπανίως οφείλονται σε αστυνομικές ενέργειες.
«Πρωταρχικός μας ρόλος είναι, φυσικά, να προστατεύουμε τους μαθητές των λυκείων», ανέφερε.
Οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν ότι τα επεισόδια έχουν συνοδευτεί και από επιθέσεις εναντίον αστυνομικών, εκπαιδευτικών και πολιτών, καθώς και από εμπρησμούς και λεηλασίες σχολικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 700 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί, ενώ οι συλλήψεις ανέρχονται σε 6.877, με την πλειονότητα των συλληφθέντων να είναι ανήλικοι.
«Τέσσερις μη αναστρέψιμοι τραυματισμοί μέσα σε 12 ημέρες»
Ο Σεμπαστιάν Ρος, ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας και ειδικός σε θέματα αστυνόμευσης, υποστήριξε ότι η χώρα αποτελεί εξαίρεση στην Ευρώπη ως προς την έκταση της χρήσης τέτοιων όπλων.
«Έχουμε τέσσερις μη αναστρέψιμους τραυματισμούς μέσα σε 12 ημέρες και τα θύματα είναι ανήλικοι», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας το επίπεδο της βίας πρωτοφανές στη σύγχρονη ιστορία της Γαλλίας.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, η χρήση πλαστικών βλημάτων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης είναι πολύ πιο διαδεδομένη στη γαλλική αστυνόμευση δημόσιων συγκεντρώσεων απ' ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως ανέφερε, αντίστοιχα μέσα δεν χρησιμοποιούνται γενικά για την αντιμετώπιση διαδηλώσεων στη Βρετανία, την Ιταλία και τη Γερμανία, με εξαίρεση το Αμβούργο, ενώ στην Ισπανία έχουν καταγραφεί λιγότεροι τραυματισμοί.
Εκκλήσεις για απαγόρευση των πλαστικών βλημάτων
Οι σοβαροί τραυματισμοί έχουν εντείνει την πολιτική αντιπαράθεση στη Γαλλία, καθώς οι μαθητικές κινητοποιήσεις για τις συνθήκες στα σχολεία συνεχίζονται για περισσότερες από δύο εβδομάδες.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει χαρακτηρίσει τις διαδηλώσεις τις πιο βίαιες των τελευταίων δεκαετιών.
Η Διεθνής Αμνηστία, άλλες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικοί ζητούν τη μόνιμη απαγόρευση συγκεκριμένων όπλων αστυνομικής καταστολής, επικαλούμενοι τον κίνδυνο σοβαρών και μη αναστρέψιμων τραυματισμών.
Ο δήμαρχος του Σεν-Ντενί, Μπαλί Μπαγιακόκο, από την Ανυπότακτη Γαλλία, συμμετείχε στις κινητοποιήσεις της πόλης του, δηλώνοντας ότι επιδίωξή του ήταν η προστασία των νέων από την αστυνομική βία.
«Πρέπει να αποσύρουμε τη χρήση των πλαστικών βλημάτων και να επιδιώξουμε μηδενικούς τραυματισμούς μαθητών. Αυτό θα μας επιτρέψει να αποκλιμακώσουμε την ένταση», υποστήριξε.
Αστυνομικό συνδικάτο: «Δεν μπορούμε να καταργήσουμε τα ενδιάμεσα μέσα»
Διαφορετική θέση εξέφρασε ο Τιερί Κλερ, εκπρόσωπος αστυνομικού συνδικάτου, ο οποίος αναγνώρισε ότι οι σοβαροί τραυματισμοί αποτελούν τραγωδίες, αλλά διαφώνησε με το αίτημα κατάργησης των συγκεκριμένων αστυνομικών μέσων.
Κατά τον ίδιο, η κλιμάκωση των συγκρούσεων συνδέεται κυρίως με τη βία που ασκούν ορισμένοι νεαροί διαδηλωτές.
«Πώς απαντάμε όταν άνθρωποι κινούνται προς την αντιπαράθεση; Αν καταργήσουμε τα ενδιάμεσα μέσα άσκησης βίας, το μόνο που θα μας απομείνει είναι η θανατηφόρα βία. Αυτό είναι απλώς αδιανόητο», δήλωσε.
Η αντιπαράθεση για τις αστυνομικές πρακτικές εξελίσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα κοινωνικής δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, ενόψει των εκλογών του 2027.
Στο επίκεντρο παραμένουν οι έρευνες για τους τραυματισμούς των ανηλίκων και το ερώτημα εάν η χρήση των συγκεκριμένων όπλων είναι συμβατή με την προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των διαδηλωτών.