Τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί επικείμενων «μαζικών ερευνών» για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ορυκτούς πόρους στη Γροιλανδία διαψεύδει η τοπική κυβέρνηση, διευκρινίζοντας ότι οι δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών παραμένουν περιορισμένης κλίμακας και ότι ενδεχόμενη εμπορική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων μπορεί να απαιτήσει αρκετά χρόνια.
Μιλώντας στο CNN, ο αναπληρωτής υπουργός Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας, Γιούργκεν Χάμεκεν-Χολμ, επιβεβαίωσε ότι αμερικανικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στο νησί, αλλά απέρριψε την εικόνα που παρουσίασε ο Τραμπ.
«Υπάρχει δραστηριότητα από αμερικανικές εταιρείες, αλλά απέχουμε πολύ από το να μιλάμε για μαζικές έρευνες», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, βρίσκονται σε εξέλιξη αρκετές έρευνες μικρότερης κλίμακας, οι οποίες ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια μέχρι να οδηγήσουν σε εξόρυξη και εμπορική αξιοποίηση των φυσικών πόρων.
Τα εμπόδια στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων
Παρά το σημαντικό ενδιαφέρον για τους φυσικούς πόρους της Γροιλανδίας, η εξόρυξή τους αντιμετωπίζει σοβαρές τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες.
Πολλά κοιτάσματα βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, όπου οι ακραίες καιρικές συνθήκες και η έλλειψη υποδομών αυξάνουν σημαντικά το κόστος των εργασιών.
Περίπου το 80% της επιφάνειας της Γροιλανδίας καλύπτεται από πάγο, το πάχος του οποίου σε ορισμένες περιοχές φτάνει περίπου τα 1,6 χιλιόμετρα.
Οι συνθήκες αυτές δυσχεραίνουν τόσο την έρευνα όσο και τη δημιουργία εγκαταστάσεων εξόρυξης και μεταφοράς των πρώτων υλών.
Τραμπ: «Τεράστια αποθέματα πετρελαίου»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε στο ζήτημα των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης (14/10).
«Υπάρχουν ειδικοί που υποστηρίζουν ότι τα εύκολα προσβάσιμα αποθέματα πετρελαίου στη Γροιλανδία είναι πολύ μεγαλύτερα από εκείνα σχεδόν οποιασδήποτε άλλης περιοχής στον κόσμο», ανέφερε.
Ο ισχυρισμός του Αμερικανού προέδρου δεν συνοδεύτηκε, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, από συγκεκριμένα στοιχεία για το μέγεθος ή την εμπορική αξιοποίηση των κοιτασμάτων.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, προκαλώντας αντιδράσεις στη Δανία και μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ.
Τι προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας
Τον Σεπτέμβριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Δανία και η Γροιλανδία κατέληξαν σε συμφωνία με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης που είχαν προκαλέσει οι δηλώσεις Τραμπ περί προσάρτησης του νησιού.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι η συμφωνία εξασφαλίζει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσιοποιημένο κείμενό της, η συμφωνία αναγνωρίζει ρητά την κυριαρχία της Δανίας και το δικαίωμα των κατοίκων της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Παράλληλα, προβλέπει περιορισμένες τροποποιήσεις στη συνθήκη του 1951, βάσει της οποίας οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική παρουσία στο νησί στο πλαίσιο της διατλαντικής άμυνας.
Στο κείμενο που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του Λευκού Οίκου δεν υπάρχει ρητή αναφορά σε πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.
Περιλαμβάνονται, ωστόσο, γενικές προβλέψεις για «συνεργασία στον τομέα των ορυκτών πόρων», καθώς και για οικονομική ανάπτυξη και προώθηση της επιχειρηματικότητας, χωρίς να προσδιορίζονται συγκεκριμένα εξορυκτικά έργα.
Ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αρκτική
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η συμφωνία αφορά και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται, ανοίγει ο δρόμος για πρόσθετες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και για τη διατήρηση της πρόσβασης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στο νησί, ακόμη και σε περίπτωση μελλοντικής ανεξαρτησίας του από τη Δανία.
Ο Τραμπ συνέδεσε εκ νέου τη Γροιλανδία με την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα, υποστηρίζοντας σε ανάρτησή του:
«Οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών θα πρέπει να περάσει από τη Γροιλανδία, όπου η άμυνά μας θα αναχαιτίζει συστηματικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους ή οποιαδήποτε άλλη μορφή όπλου που δεν έχει ακόμη επινοηθεί».
Οι δηλώσεις της κυβέρνησης της Γροιλανδίας, πάντως, δείχνουν ότι οι αμερικανικές επιδιώξεις για ταχεία αξιοποίηση των φυσικών πόρων του νησιού απέχουν σημαντικά από το σημερινό στάδιο των ερευνητικών δραστηριοτήτων.