Περισσότεροι από 176.000 τόνοι καυσίμων φορτώθηκαν μέσα σε δύο μήνες σε λιμάνια της Νότιας Κορέας με προορισμό τη Ρωσία, ακόμη και μέσω δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται υπό δυτικές κυρώσεις, σύμφωνα με έρευνα του Guardian.
Η βρετανική εφημερίδα, αναλύοντας στοιχεία λιμένων και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, αναφέρει ότι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο επτά δεξαμενόπλοια πραγματοποίησαν συνολικά 14 ταξίδια από τη Νότια Κορέα προς τη ρωσική Άπω Ανατολή, μεταφέροντας κυρίως ντίζελ.
Οι αποστολές αυξήθηκαν την ώρα που η Ρωσία επιχειρεί να καλύψει τις απώλειες που έχουν προκαλέσει τα ουκρανικά πλήγματα στη δυνατότητα διύλισης πετρελαίου στο εσωτερικό της.
Τρία από τα πλοία που εντόπισε η έρευνα τελούσαν υπό κυρώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε μία περίπτωση, το φορτίο μεταφέρθηκε από πλοίο σε πλοίο σε νοτιοκορεατικά ύδατα, πρακτική που δυσκολεύει τον εντοπισμό της προέλευσης του φορτίου και επιτρέπει την αποφυγή προσέγγισης σε λιμενικούς τερματικούς σταθμούς.
«Είναι σοκαριστικό ότι δεξαμενόπλοια που τελούν υπό κυρώσεις της ΕΕ φόρτωσαν καύσιμα σε λιμάνια της Νότιας Κορέας και μεταφέρθηκαν στη Ρωσία», δήλωσε στον Guardian ο Άιζακ Λέβι, αναλυτής του φινλανδικού Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA).
«Αυτό υπονομεύει το καθεστώς κυρώσεων και τη στήριξη της Νότιας Κορέας προς την Ουκρανία», πρόσθεσε.
Η δύσκολη ισορροπία της Σεούλ
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε αντίθεση με τη δημόσια στάση της Σεούλ υπέρ της Ουκρανίας και τη συμμετοχή της στις διεθνείς προσπάθειες άσκησης πίεσης στη Μόσχα.
Η Νότια Κορέα έχει αποστείλει στην Ουκρανία ανθρωπιστική βοήθεια και μη θανατηφόρο στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως κράνη, αλεξίσφαιρα γιλέκα και οχήματα αποναρκοθέτησης, ενώ το 2023 δεσμεύθηκε για στήριξη ύψους 2,3 δισ. δολαρίων, κυρίως μέσω δανείων.
Παράλληλα, ωστόσο, η Σεούλ επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπίες στις σχέσεις της με τη Μόσχα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου έχει αποκλείσει την απευθείας αποστολή όπλων στην Ουκρανία, επικαλούμενη την πάγια πολιτική της να μην προμηθεύει θανατηφόρο οπλισμό σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, έχει εκφράσει ενδιαφέρον για αποκατάσταση των σχέσεων με τη Νότια Κορέα, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών δεσμών.
Σύμφωνα με τον Guardian, οι συγκεκριμένες αποστολές καυσίμων δεν φαίνεται να παραβιάζουν τη νομοθεσία της Νότιας Κορέας. Τα μέτρα της Σεούλ κατά της Ρωσίας επικεντρώνονται κυρίως σε ελέγχους εξαγωγών προϊόντων όπως βιομηχανικά μηχανήματα, ηλεκτρονικά είδη και οχήματα.
Τα δεξαμενόπλοια που εντόπισε η έρευνα
Ο Guardian επισημαίνει ότι από τα διαθέσιμα στοιχεία των νοτιοκορεατικών λιμένων δεν προκύπτει ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης ή ο πωλητής των καυσίμων.
Το Layla, το μεγαλύτερο από τα επτά δεξαμενόπλοια και ένα από εκείνα που τελούν υπό κυρώσεις, πραγματοποίησε δύο ταξίδια από το λιμάνι της Ουλσάν προς το Βλαδιβοστόκ, στις 19 Ιουλίου και στις 10 Αυγούστου, μεταφέροντας συνολικά 57.000 τόνους ντίζελ.
Στο πρώτο ταξίδι είχε δηλώσει στις νοτιοκορεατικές αρχές ως προορισμό το Βλαδιβοστόκ. Στο δεύτερο, ωστόσο, δήλωσε ότι κατευθυνόταν προς τη Νιιγκάτα της Ιαπωνίας.
Το Astoria, επίσης υπό κυρώσεις και με ρωσική σημαία, φόρτωσε σχεδόν 11.000 τόνους καυσίμων στην Ουλσάν την 1η Αυγούστου. Είχε δηλώσει ως προορισμό την Ιαπωνία, αλλά τελικά κατευθύνθηκε προς το Βλαδιβοστόκ.
Το τρίτο δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις, το Chongchon, δεν έδεσε σε λιμάνι. Στις αρχές Αυγούστου παρέλαβε περίπου 26.000 τόνους καυσίμων από το Celeste I, το οποίο δεν τελεί υπό κυρώσεις, σε αγκυροβόλιο ανοικτά του λιμανιού Γεοσού. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς το Βλαδιβοστόκ, παρά το γεγονός ότι είχε δηλώσει ως προορισμό τη Σιγκαπούρη.
Οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές των τεσσάρων δεξαμενόπλοιων δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα του Guardian για σχολιασμό.
Γιατί η Ρωσία αυξάνει τις εισαγωγές καυσίμων
Σύμφωνα με την ανάλυση, η αυξημένη ανάγκη της Ρωσίας για εισαγόμενα καύσιμα συνδέεται με τα ουκρανικά πλήγματα με drones σε ρωσικά διυλιστήρια.
Η εγχώρια επεξεργασία αργού πετρελαίου στη Ρωσία υποχώρησε τον Ιούνιο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 και πλέον ετών, ενώ η παραγωγή ντίζελ έχει μειωθεί σχεδόν κατά 30% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) που επικαλείται το δημοσίευμα.
Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών HUR υποστηρίζει ότι η Μόσχα αναγκάζεται πλέον να εισάγει πετρελαϊκά προϊόντα για να τροφοδοτήσει τη «ρωσική πολεμική μηχανή».
Στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών αναλύσεων Kpler δείχνουν ότι μεταξύ των αγοραστών βρίσκονταν η Rosneft, η οποία ελέγχεται από το Κρεμλίνο και τελεί υπό κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την Αυστραλία, καθώς και ο ρωσικός πετρελαϊκός όμιλος NNK.
Ο ιδιοκτήτης του τελευταίου, Εντουάρντ Χουνταϊνάτοφ, και μία από τις εταιρείες του, η NNK-Oil, βρίσκονται επίσης υπό βρετανικές κυρώσεις.
Ρεκόρ ρωσικών εισαγωγών τον Αύγουστο
Τον Αύγουστο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που ανέλυσε το CREA, η Ρωσία εισήγαγε διά θαλάσσης 368.000 τόνους πετρελαϊκών προϊόντων.
Η ποσότητα ήταν υπερεπταπλάσια σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί σε μηνιαία βάση από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Από το σύνολο, 112.000 τόνοι –ποσοστό 31%– προήλθαν από τη Νότια Κορέα, καθιστώντας τη δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή της Ρωσίας μετά την Ινδία.
Οι φορτώσεις από νοτιοκορεατικά λιμάνια άρχισαν να αυξάνονται απότομα τον Ιούλιο, την ίδια περίοδο που ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζε Μιουνγκ δεσμεύθηκε, σε σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, να διαθέσει 100 εκατ. δολάρια για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Έρευνα εμπορικού συνδέσμου το 2025 είχε δείξει ότι σχεδόν το 80% των νοτιοκορεατικών επιχειρήσεων που διέκοψαν τις εξαγωγές προς τη Ρωσία μετά την έναρξη του πολέμου ήταν ανοιχτές στο ενδεχόμενο επανέναρξης των εμπορικών συναλλαγών.
Τι απαντά η Νότια Κορέα
Το υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Κορέας, όταν κλήθηκε από τον Guardian να σχολιάσει, δεν απάντησε συγκεκριμένα για τις αποστολές καυσίμων ή για τη χρήση δεξαμενόπλοιων που τελούν υπό κυρώσεις.
Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι, ως «υπεύθυνο μέλος της διεθνούς κοινότητας», η κυβέρνηση «στηρίζει και συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την επίτευξη ειρηνικής ανάκαμψης».
Το υπουργείο πρόσθεσε ότι έχει επεκτείνει τους ελέγχους στις εξαγωγές προς τη Ρωσία σε 1.402 μη στρατηγικά είδη τα οποία θεωρούνται υψηλού κινδύνου ως προς την πιθανή στρατιωτική χρήση τους και ότι εφαρμόζει αυστηρά τους σχετικούς περιορισμούς.
Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση «συνεχίζει να παρακολουθεί την εφαρμογή των ελέγχων εξαγωγών προς τη Ρωσία και, όπου απαιτείται, λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς».
Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε στις ερωτήσεις του Guardian σχετικά με τη χρήση νοτιοκορεατικών λιμανιών από δεξαμενόπλοια που τελούν υπό βρετανικές κυρώσεις ούτε διευκρίνισε εάν το ζήτημα έχει τεθεί στις αρχές της Σεούλ.
Εκπρόσωπός του περιορίστηκε να δηλώσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει προσηλωμένο στην αποτελεσματική εφαρμογή των κυρώσεων και στη συνεργασία με διεθνείς εταίρους για την αύξηση της οικονομικής πίεσης στη Ρωσία.