Η κοινή επίθεση Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν φέρεται να είχε σχεδιαστεί εδώ και μήνες. Ωστόσο, η επιλογή της χρονικής στιγμής —εν μέσω διαπραγματεύσεων Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα— προκαλεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον οι συνομιλίες είχαν ποτέ πραγματική προοπτική επιτυχίας.
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, το Ισραήλ, με τη συνδρομή των ΗΠΑ σε δεύτερη φάση, είχε εξαπολύσει ολιγοήμερη επίθεση μόλις τρεις ημέρες πριν από προγραμματισμένη συνάντηση Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Και η σημερινή επίθεση, σε μια δεύτερη φάση συνομιλιών, ενδέχεται να υπονομεύσει οριστικά την πιθανότητα επανέναρξης διαλόγου.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, ο οποίος μεσολαβεί στις επαφές, μετέβη εσπευσμένα στην Ουάσινγκτον σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την εικόνα προόδου των συνομιλιών. Σε τηλεοπτική του συνέντευξη αποκάλυψε πτυχές της υπό διαμόρφωση συμφωνίας, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη είχε συμφωνήσει σε μηδενικά αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, στην ανάμειξη των υφιστάμενων ποσοτήτων εντός του Ιράν και στην πλήρη πρόσβαση των επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας στις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν θα μπορούσε να εμπλουτίζει ουράνιο μόνο για τις ανάγκες του πολιτικού του προγράμματος, ενώ μια συμφωνία επί των βασικών αρχών θα μπορούσε να υπογραφεί εντός της εβδομάδας. Οι τεχνικές λεπτομέρειες του μηχανισμού παρακολούθησης θα απαιτούσαν επιπλέον διάστημα για την οριστικοποίησή τους. Όπως υποστήριξε, η συμφωνία θα ήταν ουσιαστικά αυστηρότερη από εκείνη του 2015, από την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν το 2018.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αιτιολογώντας τη στρατιωτική επιχείρηση, δεν αναφέρθηκε στην πορεία των συνομιλιών ούτε στα σημεία σύγκλισης ή διαφωνίας. Δήλωσε ότι «οι απειλητικές δραστηριότητες του Ιράν θέτουν σε κίνδυνο τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις δυνάμεις και τις βάσεις τους στο εξωτερικό και τους συμμάχους τους».
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται να ανοίξει έντονη συζήτηση σχετικά με το κατά πόσον η εκτίμηση του Ομάν περί ουσιαστικής προόδου ήταν βάσιμη. Θεωρητικά, η εξάλειψη των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού και ο περιορισμός του εμπλουτισμού σε χαμηλά επίπεδα θα στερούσαν από το Ιράν τη δυνατότητα άμεσης ανάπτυξης πυρηνικού όπλου, επιλύοντας ειρηνικά μια κρίση που διαρκεί δεκαετίες. Αντιθέτως, άλλοι υποστηρίζουν ότι η ίδια η διατήρηση του ιρανικού καθεστώτος συνιστά διαρκή απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.
Η αντιπαράθεση γύρω από το εάν υπήρχε πραγματικό περιθώριο διπλωματικής λύσης αναμένεται να ενταθεί, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό.
Πηγή: The Guardian