Ένα γυμνό άγαλμα του Ντόναλντ Τραμπ, ύψους περίπου 2,6 μέτρων και καλυμμένο με φύλλα χρυσού 23 καρατίων, τοποθετήθηκε σε πολυσύχναστο χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ευρωβουλευτών, εργαζομένων και επισκεπτών.
Το έργο του Δανού καλλιτέχνη Γενς Γκάλσιοτ (Jens Galschiøt) έχει τίτλο «The Orange Plague» («Η Πορτοκαλί Πανούκλα») και είναι επίσης γνωστό ως «King of Injustice» («Βασιλιάς της Αδικίας»).
Παρουσιάζει τον Αμερικανό πρόεδρο γυμνό, καθισμένο στους ώμους μιας μικρότερης, εξαντλημένης ανθρώπινης φιγούρας, η οποία λυγίζει κάτω από το βάρος του.
Ο Τραμπ κρατά τις ζυγαριές της Δικαιοσύνης, ενώ δίπλα του βρίσκονται ένα μακρύ μπαστούνι του γκολφ και μια μπάλα που αναπαριστά τον πλανήτη Γη.
Σύμφωνα με το CNN, η χάλκινη κατασκευή έχει καλυφθεί με φύλλα χρυσού 23 καρατίων, επιλογή που παραπέμπει στην προτίμηση του Τραμπ για τον χρυσό και στην εικόνα πλούτου και εξουσίας που επιδιώκει να σατιρίσει ο δημιουργός.
«Ο Τραμπ αρέσκεται στον χρυσό. Κατά κάποιον τρόπο, νομίζω ότι θα του άρεσε αυτό το γλυπτό», δήλωσε ο Γκάλσιοτ μετά τα αποκαλυπτήρια της Τρίτης.
Το σατιρικό μήνυμα στη βάση του αγάλματος
Στη βάση του γλυπτού αναγράφεται ένα μήνυμα που αποδίδεται στον «Βασιλιά της Αδικίας»:
«Κάθομαι στην πλάτη ενός ανθρώπου. Βουλιάζει κάτω από το βάρος μου. Θα κάνω τα πάντα για να τον βοηθήσω. Εκτός από το να κατέβω από την πλάτη του».
Με τη συγκεκριμένη σύνθεση, ο καλλιτέχνης επιχειρεί να αποτυπώσει τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική και οικονομική ισχύ και στους ανθρώπους που υφίστανται τις συνέπειες της άσκησής της.
Η ανθρώπινη φιγούρα που βρίσκεται κάτω από τον Τραμπ συμβολίζει, σύμφωνα με τον δημιουργό, όσους καλούνται να σηκώσουν το βάρος των αποφάσεων των ισχυρών.
«Ο Τραμπ καταστρέφει όλα όσα πιστεύω»
Ο Γκάλσιοτ συνδέει το έργο του με την αντίθεσή του στην πολιτική του Αμερικανού προέδρου, ιδιαίτερα σε ζητήματα περιβάλλοντος, κλιματικής αλλαγής και διεθνών θεσμών.
«Ο Τραμπ καταστρέφει όλα όσα πιστεύω», δήλωσε στο CNN.
Ο Δανός καλλιτέχνης έχει χαρακτηρίσει το γλυπτό μια «σατιρική κραυγή» ενάντια στην πολιτική του Τραμπ, την οποία θεωρεί απειλή για την πράσινη μετάβαση και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Όπως εξηγεί, στόχος του δεν είναι μόνο να προκαλέσει αντιδράσεις, αλλά και να θέσει το ερώτημα για πόσο ακόμη οι κοινωνίες θα επιτρέπουν στους ισχυρούς να επιβαρύνουν τους πιο αδύναμους.
Γιατί ο Τραμπ απεικονίζεται γυμνός
Η γυμνή απεικόνιση του Αμερικανού προέδρου παραπέμπει στο παραμύθι «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.
Στη γνωστή ιστορία, ένας ματαιόδοξος αυτοκράτορας πιστεύει ότι φορά εξαιρετικά ενδύματα, ενώ στην πραγματικότητα είναι γυμνός και οι γύρω του προσποιούνται ότι δεν αντιλαμβάνονται την αλήθεια.
Ο Γκάλσιοτ αντιμετωπίζει τον Τραμπ ως μια σύγχρονη εκδοχή του «γυμνού αυτοκράτορα», υποστηρίζοντας ότι η σάτιρα μπορεί να αποδομήσει την εικόνα ισχύος ενός πολιτικού ηγέτη.
«Οι δικτάτορες δεν θέλουν να τους κοροϊδεύουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πώς εγκρίθηκε η έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η παρουσίαση του γλυπτού δεν αποτελεί επίσημη πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Την έκθεση διοργάνωσε με δική του πρωτοβουλία ο Δανός ευρωβουλευτής Περ Κλάουσεν (Per Clausen), μέλος του αριστερού κόμματος Enhedslisten και της ευρωκοινοβουλευτικής ομάδας The Left.
Ο Κλάουσεν εξελέγη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2024 και αξιοποίησε τη δυνατότητα που παρέχεται στους ευρωβουλευτές να φιλοξενούν πολιτιστικές εκδηλώσεις και εκθέσεις στους χώρους του θεσμού, κατόπιν έγκρισης.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της υπηρεσίας Τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η έκθεση εγκρίθηκε από τους κοσμήτορες, τη διακομματική ομάδα ευρωβουλευτών που είναι αρμόδια για διοικητικά ζητήματα.
Οι σχετικοί κανόνες απαγορεύουν εκδηλώσεις που θεωρούνται προσβλητικές ή εμπρηστικές, αντίθετες προς τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή επιζήμιες για την αξιοπρέπεια του Κοινοβουλίου.
Κάθε ευρωβουλευτής έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει δύο πολιτιστικές εκδηλώσεις ή εκθέσεις ανά κοινοβουλευτική περίοδο.
Η έγκριση της συγκεκριμένης έκθεσης δεν σημαίνει, πάντως, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετεί το πολιτικό της μήνυμα.
Ο Γκάλσιοτ παραδέχθηκε ότι αρχικά φοβόταν πως η αίτηση θα απορριπτόταν, εκτιμώντας τελικά ότι η έγκρισή της αποτελεί ένδειξη ανοχής απέναντι στην πολιτική σάτιρα.
«Να συζητήσουμε πώς θα προστατευθεί η Ευρώπη από τον Τραμπ»
Ο Περ Κλάουσεν υποστηρίζει ότι η πρωτοβουλία του αποσκοπεί στην έναρξη μιας ευρύτερης συζήτησης για την άσκηση της διεθνούς ισχύος και την εξάρτηση της Ευρώπης από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
«Πρέπει να έχουμε μια συζήτηση για την ισχύ στον κόσμο και για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται», δήλωσε.
«Ο τρόπος με τον οποίο ενεργεί ο Τραμπ αποτελεί πολύ μεγάλο πρόβλημα για τους ανθρώπους στην Ευρώπη. Θέλω να ανοίξω τη συζήτηση στην Ευρώπη για το πώς μπορούμε να προστατευθούμε από τον Τραμπ και πώς μπορούμε να διαμορφώσουμε πολιτική που δεν εξαρτάται από εκείνον», πρόσθεσε.
Ο Δανός ευρωβουλευτής ανέφερε ότι οι αντιδράσεις στην έκθεση ήταν κυρίως θετικές, με εξαίρεση, όπως είπε, ορισμένους εκπροσώπους της άκρας δεξιάς.
Υπερασπίστηκε επίσης τη δυνατότητα παρουσίασης έργων που προκαλούν πολιτικές διαφωνίες, τονίζοντας ότι είναι σημαντικό να υπάρχει χώρος για τέτοιες παρεμβάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι όποιος είναι τόσο «ευαίσθητος» ώστε να μην μπορεί να ανεχθεί ένα τέτοιο γλυπτό «δεν έχει θέση στην παγκόσμια σκηνή».
Χιλιάδες μικρά αντίγραφα ως «σύμβολα διαμαρτυρίας»
Το άγαλμα θα παραμείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο έως την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Δίπλα του έχουν τοποθετηθεί μικρά αντίγραφα της σύνθεσης, κατασκευασμένα με τρισδιάστατη εκτύπωση, τα οποία διανέμονται στους επισκέπτες ως «σύμβολα διαμαρτυρίας».
Σύμφωνα με το CNN, περισσότερα από 1.000 αντίγραφα διατίθενται στους περαστικούς, ενώ ο ίδιος ο καλλιτέχνης έχει αναφέρει ότι για τη συγκεκριμένη δράση τυπώθηκαν περίπου 20.000 μικρά γλυπτά, με σκοπό να διανεμηθούν και σε εργαζομένους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο Γκάλσιοτ έχει διαθέσει ελεύθερα και τα ψηφιακά αρχεία σχεδιασμού, επιτρέποντας σε όποιον επιθυμεί να δημιουργήσει το δικό του αντίγραφο μέσω τρισδιάστατου εκτυπωτή.
Η ιδέα συνδέεται με παλαιότερη καλλιτεχνική του παρέμβαση στο Χονγκ Κονγκ, όπου ακτιβιστές είχαν δημιουργήσει μικρογραφίες του έργου «Pillar of Shame» («Πυλώνας της Ντροπής») μετά την απομάκρυνσή του από πανεπιστημιακό χώρο.
Από την Τιενανμέν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ο Γενς Γκάλσιοτ είναι γνωστός για τις πολιτικές και κοινωνικές παρεμβάσεις του μέσω της γλυπτικής.
Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του βρίσκεται ο «Πυλώνας της Ντροπής», αφιερωμένος στα θύματα της καταστολής των διαδηλώσεων στην πλατεία Τιενανμέν το 1989.
Το γλυπτό απομακρύνθηκε το 2021 από το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, ενώ το 2024 αντίγραφό του παρουσιάστηκε έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο έκθεσης για έργα τέχνης που είχαν λογοκριθεί ή απαγορευτεί.
Ο καλλιτέχνης θεωρεί ότι ο «Πυλώνας της Ντροπής» και η «Πορτοκαλί Πανούκλα» συνδέονται θεματικά, καθώς πραγματεύονται τη σχέση ανάμεσα στους ισχυρούς και στους ανίσχυρους.
Από τη Βραζιλία και το Μόναχο στο Στρασβούργο
Το γλυπτό του Τραμπ είχε παρουσιαστεί ήδη τον Νοέμβριο του 2025 στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα COP30 στη Βραζιλία, ως διαμαρτυρία για την περιβαλλοντική πολιτική του Αμερικανού προέδρου.
Στη συνέχεια εμφανίστηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του 2026.
Ο Γκάλσιοτ σχεδιάζει να παρουσιάσει εκ νέου το έργο στη διάσκεψη COP31, που πρόκειται να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στην Αττάλεια της Τουρκίας, συνοδεύοντάς το και πάλι με τη διανομή μικρών αντιγράφων.
Μέχρι στιγμής, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει σχολιάσει δημόσια το γλυπτό.
Η έμπνευση από το «Survival of the Fattest»
Η «Πορτοκαλί Πανούκλα» αποτελεί παραλλαγή ενός παλαιότερου έργου του Γκάλσιοτ, με τίτλο «Survival of the Fattest» («Η επιβίωση των πιο παχιών»).
Στην αρχική σύνθεση, ένα υποσιτισμένο παιδί σηκώνει στους ώμους του μια υπέρβαρη γυναίκα, συμβολίζοντας την παγκόσμια οικονομική ανισότητα και τη σχέση ανάμεσα στον πλούτο και τη φτώχεια.
Στη νέα εκδοχή, τη θέση της υπέρβαρης μορφής καταλαμβάνει ο Ντόναλντ Τραμπ, μεταφέροντας το ίδιο συμβολικό μήνυμα στο πεδίο της πολιτικής εξουσίας και της αμερικανικής επιρροής.
Πηγή: CNN International