Σαφές μήνυμα προς τους Ευρωπαίους συμμάχους ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επιταχύνει τη μεταφορά μεγαλύτερου μέρους του βάρους της συμβατικής άμυνας στην ίδια την Ευρώπη έστειλε από τις Βρυξέλλες ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα Πολιτικής, Έλμπριτζ Κόλμπι.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος βρέθηκε την Πέμπτη στην έδρα του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της εξαμηνιαίας επανεξέτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους και εκτιμάται ότι μπορεί να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αναπτύσσουν τις δυνάμεις τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Στο πλαίσιο της επανεξέτασης, οι σύμμαχοι κλήθηκαν να απαντήσουν σε αμερικανικό ερωτηματολόγιο, το οποίο, σύμφωνα με το Bloomberg, περιλαμβάνει ερωτήσεις για το κατά πόσο έχουν στηρίξει δημόσια την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, εάν θέτουν περιορισμούς στη χρήση αμερικανικών βάσεων και κατά πόσο κατευθύνουν τις αμυντικές τους δαπάνες σε αμερικανικές εταιρείες.
«Θέλαμε να ακούσουμε απευθείας από τους συμμάχους, και μάλιστα γραπτώς», δήλωσε ο Κόλμπι, έχοντας στο πλευρό του τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Η αμερικανική πρωτοβουλία έχει προκαλέσει προβληματισμό σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι επιδιώκουν να παρουσιάσουν στον Κόλμπι τις προσπάθειες που καταβάλλουν για την ενίσχυση των αμυντικών τους δυνατοτήτων και την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Παράλληλα, θέλουν να καταστήσουν σαφές ότι θεωρούν απαραίτητη τη διατήρηση ισχυρής αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Ο Κόλμπι ξεχώρισε την Πολωνία, τη Γερμανία και την Ολλανδία για τις «εξαιρετικές επενδύσεις» τους στον τομέα της άμυνας, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.
Τέσσερα σενάρια για τις αμερικανικές δυνάμεις
Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο εξετάζει διαφορετικές επιλογές για τη μελλοντική ανάπτυξη των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με έγγραφο που επικαλείται το Reuters, έως τις 6 Νοεμβρίου αναμένεται να παρουσιαστούν στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ τουλάχιστον τέσσερα διαφορετικά σενάρια.
Οι σύμμαχοι ανησυχούν ότι η επανεξέταση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των περίπου 80.000 Αμερικανών στρατιωτικών που βρίσκονται σήμερα στην Ευρώπη. Παράλληλα, υπάρχει φόβος ότι η διαδικασία ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί από την κυβέρνηση Τραμπ για να ασκηθούν πιέσεις σε χώρες που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, δεν παρείχαν επαρκή υποστήριξη στις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Το έγγραφο του Πενταγώνου με τους «Όρους Αναφοράς» περιγράφει τα στάδια της επανεξέτασης και τα κριτήρια βάσει των οποίων θα αξιολογηθεί η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων και βάσεων στην Ευρώπη.
Κομβικό σημείο της διαδικασίας αναμένεται να είναι η σύσκεψη της 18ης Σεπτεμβρίου, στην οποία θα συμμετάσχει ο ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός διοικητής στην Ευρώπη μαζί με τον Κόλμπι. Από τη συνάντηση αναμένεται να προκύψουν οι βασικές επιλογές που θα τεθούν στη συνέχεια ενώπιον του Πιτ Χέγκσεθ.
Αξιωματούχος του Πενταγώνου υποστήριξε ότι η εξέταση πολλαπλών σεναρίων αποδεικνύει τη σοβαρότητα της διαδικασίας, καθώς, όπως ανέφερε, η αμερικανική πλευρά θέλει να αξιολογήσει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα διαφορετικών επιλογών ως προς τον αριθμό και τη διάταξη των δυνάμεων.
Η ευρωπαϊκή ανησυχία για πιθανή αποχώρηση
Παρά τις διαβεβαιώσεις, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη την αμερικανική επανεξέταση. Ορισμένοι εκφράζουν φόβους ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη αποφασίσει να περιορίσει την παρουσία της στην Ευρώπη και ότι η διαδικασία απλώς θα καθορίσει την έκταση των αλλαγών.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους και της ευθύνης για την άμυνά τους, μειώνοντας την εξάρτησή τους από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει δυσαρέσκεια για τη στάση ορισμένων Ευρωπαίων συμμάχων κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. Η Ουάσιγκτον έχει επικρίνει χώρες που δεν επέτρεψαν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων ή τη διέλευση αμερικανικών πολεμικών αεροσκαφών από τον εναέριο χώρο τους ή καθυστέρησαν να δώσουν σχετικές άδειες.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν ένα νέο τοπίο στο ΝΑΤΟ, με την Ευρώπη να καλείται να ενισχύσει άμεσα τις δικές της αμυντικές δυνατότητες, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην ήπειρο δεν θα περιοριστεί δραστικά.