Σαφές και αυστηρό μήνυμα προς το Ιράν έστειλε η Ουάσιγκτον μετά την ολοκλήρωση των διήμερων τεχνικών συνομιλιών στη Ντόχα του Κατάρ. Οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν στην Τεχεράνη ότι δεν πρόκειται να ανεχτούν καμία αλλαγή στο καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας διόδου στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια.
Η αμερικανική πλευρά τόνισε ότι η στάση του Ιράν στην περιοχή αποτελεί την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για την τήρηση της συμφωνίας που υπογράφηκε τον περασμένο Ιούνιο.
Οποιαδήποτε προσπάθεια ελέγχου της ναυσιπλοΐας θα θεωρηθεί αυτόματα παραβίαση των συμφωνηθέντων, με την Ουάσιγκτον να προειδοποιεί ότι παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση και ότι τυχόν κλιμάκωση θα τινάξει τις διπλωματικές προσπάθειες στον αέρα.
Το παζάρι για τα δισεκατομμύρια και οι ιρανικές απειλές
Οι επόμενες κρίσιμες συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για τις 18 Ιουλίου. Η ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές ότι η αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων θα προχωρήσει μόνο αν η Τεχεράνη συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους του μνημονίου κατανόησης και εγγυηθεί την ασφάλεια των πλοίων.
Από την πλευρά τους, οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν απαντούν με προειδοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον εναέριο χώρο των Στενών απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής. Μάλιστα, διεμήνυσαν ότι οποιαδήποτε παρέμβαση των ΗΠΑ θα λάβει άμεση και σκληρή απάντηση, επιμένοντας ότι όλα τα διερχόμενα πλοία οφείλουν να ακολουθούν τις θαλάσσιες διαδρομές που ορίζει η Τεχεράνη.
Η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι μετά τις αλληλοκατηγορίες των προηγούμενων ημερών για παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός. Μετά από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία που αποδόθηκαν στο Ιράν, οι ΗΠΑ απάντησαν με αεροπορικά πλήγματα σε στρατιωτικούς στόχους στο νότιο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ανταπέδωσε χτυπώντας εγκαταστάσεις αμερικανικών συμφερόντων σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν.
Η μάχη για τα διόδια
Το μεγάλο σημείο τριβής παραμένει το ποιος ελέγχει το πέρασμα. Το Ιράν επιδιώκει να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία, θεωρώντας ότι έχει κυριαρχικά δικαιώματα. Η θέση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το μνημόνιο του Ιουνίου, το οποίο προέβλεπε ελεύθερη και δωρεάν ναυσιπλοΐα για 60 ημέρες.
Ενώ η Τεχεράνη προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη συμφωνία ως πάτημα για να αναλάβει μόνιμα τη διαχείριση των Στενών σε συνεργασία με το Ομάν, το τελευταίο έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι τάσσεται κατά της επιβολής τελών, υπογραμμίζοντας ότι κάτι τέτοιο παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές ναυτικό δίκαιο.