Αυστηρό μήνυμα προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν το βάρος της δικής τους ασφάλειας απηύθυνε ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ. Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων ενόψει της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου), ο Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί άμεση και υπεύθυνη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις της Χάγης για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών στο 5% του ΑΕΠ.
Ο Γουίτακερ άσκησε κριτική σε χώρες που είτε υστερούν σε δαπάνες είτε δεν έχουν παρουσιάσει ένα πειστικό πλάνο για την επίτευξη του στόχου, σε αντίθεση με την Πολωνία, τη Γερμανία, τις σκανδιναβικές χώρες και τα κράτη της Βαλτικής που πρωτοστατούν.
Η Ουάσινγκτον επιδιώκει πλέον ανοιχτά μια δικαιότερη κατανομή των βαρών, με απώτερο σκοπό τη μεταφορά της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης στους ίδιους τους Ευρωπαίους.
Μάλιστα, ο Αμερικανός πρέσβης εισήγαγε μια λογική «ανταποδοτικότητας», προειδοποιώντας ότι οι χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα θα απολαμβάνουν ειδικά προνόμια, όπως προτεραιότητα σε εξοπλιστικά προγράμματα και μεγαλύτερη πρόσβαση στην πολιτική ηγεσία της Συμμαχίας.
Σημειώνεται ότι από τη Σύνοδο της Χάγης (Ιούνιος 2025) μέχρι σήμερα, οι σύμμαχοι έχουν δεσμεύσει περίπου 120 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα, με τα μισά από αυτά τα κονδύλια να καταλήγουν στην αγορά αμερικανικών εξοπλισμών.
Αναφορικά με το μέτωπο της Ουκρανίας, ο Γουίτακερ προανήγγειλε σημαντικές ανακοινώσεις για μακροπρόθεσμη στήριξη του Κιέβου κατά τη Σύνοδο της Άγκυρας.
Ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη προμηθεύσει την Ουκρανία με οπλικά συστήματα αξίας άνω των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων Patriot), ξεκαθάρισε όμως ότι η Ευρώπη οφείλει να πληρώσει περισσότερα για έναν πόλεμο που γίνεται στο έδαφός της.
Τέλος, αναφερόμενος στις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, ο Αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι προς το παρόν υπάρχει απομάκρυνση, καθώς ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο φαίνονται έτοιμοι να συμφωνήσουν στους ίδιους όρους.