Με καθυστέρηση και περιορισμένες αναφορές, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν έκαναν λόγο σήμερα, Παρασκευή, για τις εκτεταμένες διαδηλώσεις που εκδηλώθηκαν στη διάρκεια της νύχτας σε πολλές περιοχές της χώρας. Η κρατική τηλεόραση απέδωσε τα επεισόδια σε «τρομοκρατικά στοιχεία», τα οποία –όπως υποστήριξε– συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η πρώτη επίσημη επιβεβαίωση από τις ιρανικές αρχές μεταδόθηκε στο πρωινό δελτίο των 8:00, κάνοντας λόγο για κινητοποιήσεις που συνοδεύτηκαν από βίαια επεισόδια και απώλειες ανθρώπινων ζωών, χωρίς ωστόσο να δοθούν λεπτομέρειες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σημειώθηκαν εμπρησμοί αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, καθώς και εκτεταμένες φθορές σε δημόσιες υποδομές, μεταξύ των οποίων σταθμοί του μετρό, πυροσβεστικά οχήματα και λεωφορεία.
Διακοπή επικοινωνιών, αλλά συνεχείς κινητοποιήσεις
Παρά τους αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο και τη διακοπή των διεθνών τηλεφωνικών κλήσεων, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους και παρέμειναν εκεί έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής. Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν έπειτα από κάλεσμα του εξόριστου διαδόχου του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, για μαζικές κινητοποιήσεις.
Βίντεο μικρής διάρκειας που αναρτήθηκαν από ακτιβιστές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρονται να δείχνουν διαδηλωτές συγκεντρωμένους γύρω από φωτιές, με δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων να έχουν καλυφθεί από συντρίμμια.
Άγνωστη η πραγματική έκταση των διαδηλώσεων
Η ακριβής έκταση των κινητοποιήσεων παραμένει ασαφής, λόγω του εκτεταμένου μπλακάουτ στις τηλεπικοινωνίες. Ωστόσο, πρόκειται για νέα κλιμάκωση των διαμαρτυριών που ξεκίνησαν με αφορμή τη ραγδαία επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και εξελίχθηκαν στη σοβαρότερη πρόκληση για το καθεστώς των τελευταίων ετών.
Η επιρροή του Ρεζά Παχλαβί στο προσκήνιο
Οι εξελίξεις αυτές θεωρούνται και κρίσιμη δοκιμασία για την απήχηση του Ρεζά Παχλαβί στο εσωτερικό του Ιράν. Σε αρκετές συγκεντρώσεις ακούστηκαν συνθήματα υπέρ του σάχη, γεγονός που στο παρελθόν θα μπορούσε να επισύρει ακόμη και τη θανατική ποινή, υπογραμμίζοντας την ένταση της λαϊκής δυσαρέσκειας.
Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις ΗΠΑ, η βία που συνδέεται με τις διαδηλώσεις έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 42 ανθρώπους, ενώ πάνω από 2.270 έχουν συλληφθεί.
Ο Ρεζά Παχλαβί, που απηύθυνε το αρχικό κάλεσμα το βράδυ της Πέμπτης, επανήλθε ζητώντας νέες συγκεντρώσεις και το βράδυ της Παρασκευής, στις 20:00 τοπική ώρα. Όπως επισήμανε η Χόλι Ντάγκρες, ανώτερη ερευνήτρια στο Washington Institute for Near East Policy, «το στοιχείο που άλλαξε τη δυναμική των διαδηλώσεων ήταν το κάλεσμα για μαζική έξοδο στους δρόμους».
Η ίδια εκτίμησε ότι η διακοπή του διαδικτύου αποσκοπούσε στον περιορισμό της διεθνούς προβολής των γεγονότων, προσθέτοντας ότι «δυστυχώς, αυτό ενδέχεται να παρείχε και κάλυψη στις δυνάμεις ασφαλείας για τη χρήση θανατηφόρας βίας εναντίον των διαδηλωτών».
Την ίδια ώρα, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς την ιρανική ηγεσία, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιδράσουν «πολύ σκληρά» σε περίπτωση που υπάρξουν δολοφονίες διαδηλωτών. Όπως ανέφερε, η Ουάσιγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και έχει διαμηνύσει με σαφήνεια τις συνέπειες ενδεχόμενης αιματηρής καταστολής.