Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, ο Αλί Χαμενεΐ τιμάται με μια πολυήμερη κηδεία που στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα ενότητας και ισχύος από την Τεχεράνη προς το εσωτερικό και το εξωτερικό. Ο πρώην Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν έχασε τη ζωή του στις 28 Φεβρουαρίου, κατά τις πρώτες ώρες της αμερικανοϊσραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον της χώρας.
Η διοργάνωση της τελετής αρκετούς μήνες μετά τον θάνατό του –κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα μουσουλμανικά έθιμα– αποδίδεται στις έκτακτες συνθήκες που επικράτησαν μετά τα στρατιωτικά πλήγματα και στην ανάγκη για ασφαλή προετοιμασία των εκδηλώσεων.
Η πρώτη μεγάλη τελετή πραγματοποιήθηκε στο Μεγάλο Τέμενος Μοσάλα, την επιβλητική τοποθεσία από την οποία ο Χαμενεΐ εκφωνούσε τις σημαντικότερες ομιλίες του κατά τη διάρκεια της 37ετούς ηγεσίας του.
Στο επίκεντρο των εικόνων βρίσκεται το φέρετρο του πρώην Ανώτατου Ηγέτη δίπλα στα φέρετρα μελών της οικογένειάς του που σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση, σε ένα τελετουργικό με έντονο φορτίο θυσίας και αντίστασης.
Την ίδια ώρα, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην πιθανή πρώτη δημόσια εμφάνιση του νέου Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, στοιχείο που προσδίδει στην κηδεία ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος.
Τελετές σε δύο χώρες και πέντε πόλεις
Οι τελετές αναμένεται να διαρκέσουν σχεδόν μία εβδομάδα, να απλωθούν σε πέντε πόλεις και δύο χώρες, ενώ οι ιρανικές αρχές αναμένουν τη συμμετοχή εκατομμυρίων πιστών. Από την Τεχεράνη, η νεκρική πομπή θα περάσει από την Κομ, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του σιιτικού Ισλάμ, πριν μεταφερθεί στις ιερές πόλεις Νατζάφ και Καρμπάλα στο Ιράκ. Η ταφή έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου στη Μασχάντ, κοντά στο ιερό του Ιμάμη Ρεζά.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με τον μήνα Μουχαράμ, περίοδο μεγάλου θρησκευτικού πένθους για τους σιίτες, ενισχύοντας τον συμβολισμό του Χαμενεΐ ως «μάρτυρα».
Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον και τον Ντόναλντ Τραμπ είναι σαφές: παρά το καίριο πλήγμα στην κορυφή της ιεραρχίας, το ιρανικό καθεστώς παραμένει όρθιο και ικανό να κινητοποιήσει μαζικά την κοινωνία. Για τον λόγο αυτό, στην Τεχεράνη έχει σημάνει συναγερμός ασφαλείας, με τον στρατό, τις δημόσιες υπηρεσίες και εθελοντές να επιστρατεύονται για τη φιλοξενία των εκατομμυρίων προσκυνητών.
Διπλωματικό παρασκήνιο: Πάνω από 50 αντιπροσωπείες χωρίς την Ευρώπη
Σύμφωνα με το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών, περισσότερες από 50 ξένες αντιπροσωπείες έχουν φτάσει στην Τεχεράνη, προσδίδοντας στην κηδεία έντονο γεωπολιτικό χαρακτήρα. Ανάμεσα στις πιο ηχηρές παρουσίες βρίσκονται ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ –ο οποίος διαδραμάτισε κομβικό ρόλο ως μεσολαβητής στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν– ο Πρόεδρος του Ιράκ, ο Πρόεδρος του Τατζικιστάν, ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, ο Αντιπρόεδρος της Τουρκίας και ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ από τη Ρωσία.
Στο περιθώριο των τελετών, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είχε διαδοχικές συναντήσεις με απεσταλμένους από την Κίνα, το Αφγανιστάν (εκπροσωπούμενο από τους Ταλιμπάν) και το Τουρκμενιστάν, ενώ τιμές απέδωσαν επίσης αντιπροσωπείες από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν, την Κούβα, τη Λευκορωσία και την Ινδία.
Αντίθετα, η Τεχεράνη επέλεξε να μην απευθύνει προσκλήσεις σε ευρωπαϊκές χώρες ή σε κράτη που στήριξαν, άμεσα ή έμμεσα, την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική εκστρατεία.
Πολεμικές προειδοποιήσεις
Καθώς η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας έντασης, η ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν έστειλε ένα ξεκάθαρο τελεσίγραφο προς την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ, ξεκαθαρίζοντας πως οποιαδήποτε στρατιωτική πρόκληση κατά τη διάρκεια του εθνικού πένθους θα απαντηθεί αμείλικτα.
«Προειδοποιούμε τους εχθρούς μας, και ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και το σιωνιστικό καθεστώς, να αποφύγουν κάθε εσφαλμένη εκτίμηση της κατάστασης. Οι ένοπλες δυνάμεις μας θα επιδείξουν σκληρή αντίδραση σε οποιαδήποτε απειλή ή επιθετική ενέργεια εκδηλωθεί εναντίον της χώρας μας», υπογράμμισε ο Αλί Αμπντολάχι, διοικητής του Κεντρικού Επιτελείου Συντονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν.