Στις κάλπες οδηγείται πρόωρα η Ισπανία, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να προκηρύσσει εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, μετά την κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησής του σε δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Η απόφαση ήρθε έπειτα από ένα Σαββατοκύριακο έντονης φημολογίας, καθώς το κοινοβούλιο απέρριψε δύο διατάγματα που είχε προωθήσει η κυβέρνηση μειοψηφίας για την προστασία των ενοικιαστών.
Καταλυτικό ρόλο στην όξυνση της πολιτικής πίεσης έπαιξε η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι όπου ζούσε για περισσότερα από 70 χρόνια, μετά τη μεγάλη αύξηση του ενοικίου της. Η υπόθεσή της εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμα τη Δευτέρα, ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι για να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις απαιτείται «μια ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία», ικανή να «ξεπεράσει την αντίσταση των ελίτ».
Παραδέχθηκε, παράλληλα, ότι η κυβέρνησή του δεν πέτυχε όλους τους στόχους της.
«Έχουμε κάνει λάθη και δεν έχουμε πετύχει όλα όσα είχαμε θέσει ως στόχο», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ότι παραμένουν «πολλά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, ιδιαίτερα στους τομείς των ανισοτήτων, των δημόσιων υπηρεσιών και της πρόσβασης στη στέγαση».
Υπό κανονικές συνθήκες, οι επόμενες γενικές εκλογές στην Ισπανία δεν αναμένονταν πριν από το καλοκαίρι του 2027.
Η Μαρικάρμεν έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης
Στο επίκεντρο της κοινωνικής αναταραχής βρίσκεται η περίπτωση της Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστής ως Μαρικάρμεν, μιας 87χρονης κατοίκου της συνοικίας Ρετίρο της Μαδρίτης.
Η Μαρικάρμεν ζούσε στο ίδιο σπίτι για περισσότερα από 70 χρόνια, αλλά εκδιώχθηκε όταν το ενοίκιό της αυξήθηκε από 500 σε 2.650 ευρώ.
Η έξωσή της προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς για τις κινητοποιήσεις γύρω από το κόστος στέγασης.
Χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους, ενώ εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει για περισσότερο από μία εβδομάδα στην Πουέρτα ντελ Σολ, στο κέντρο της Μαδρίτης. Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες περιοχές της Ισπανίας, με το σύνθημα «Ούτε μία ακόμα Μαρικάρμεν».
Η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, μία από τις οργανώσεις που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, υποστήριξε ότι περίπου 950.000 άνθρωποι πήραν μέρος στις διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.
Μεταναστευτικό και κρίση στη Θέουτα
Πέρα από τη στέγαση, η κυβέρνηση Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπη και με πιέσεις γύρω από το μεταναστευτικό, ιδιαίτερα μετά την κρίση στη Θέουτα το καλοκαίρι, όταν δεκάδες χιλιάδες μετανάστες πέρασαν στο ισπανικό έδαφος που συνορεύει με το Μαρόκο.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει υποστηρίξει ότι η μετανάστευση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης, ενώ νωρίτερα φέτος η κυβέρνησή του προχώρησε στη νομιμοποίηση του καθεστώτος εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών χωρίς έγγραφα.
«Έχω εμπιστοσύνη στους συμπολίτες μου», ανέφερε στο διάγγελμά του. «Ξέρω ότι είστε ένας θαρραλέος και συμπονετικός λαός που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις και ότι δεν διστάζετε να είστε οι πρώτοι, και οι τελευταίοι, που θα σταθείτε στη σωστή πλευρά της ιστορίας».
Οι συγκρούσεις του Σάντσεθ με την κυβέρνηση Τραμπ
Ο Σάντσεθ παραμένει ένας από τους λίγους κεντροαριστερούς ηγέτες στην Ευρώπη, σε μια περίοδο ενίσχυσης των δυνάμεων της δεξιάς και του δεξιού λαϊκισμού.
Η κυβέρνησή του έχει διαφοροποιηθεί σε σειρά διεθνών ζητημάτων, μεταξύ άλλων στην αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους και στη στάση απέναντι στην εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν.
Η Ισπανία αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά βομβαρδιστικά να χρησιμοποιήσουν βάσεις στο έδαφός της, ενώ ο Σάντσεθ επέκρινε ανοιχτά τις αμερικανικές επιθέσεις.
Τον Μάρτιο, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να διακόψει τις εμπορικές συναλλαγές με την Ισπανία, δηλώνοντας σχετικά με τις αμερικανικές βάσεις στη χώρα: «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη βάση τους αν θέλουμε, μπορούμε απλά να πετάξουμε εκεί και να τη χρησιμοποιήσουμε, κανείς δεν θα μας πει να μην τη χρησιμοποιήσουμε».
Τα σκάνδαλα που πιέζουν την κυβέρνηση
Το πολιτικό κλίμα για τον Σάντσεθ έχει επιβαρυνθεί και από σειρά υποθέσεων διαφθοράς που αγγίζουν το περιβάλλον του και το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Τον Απρίλιο, η σύζυγός του, Μπεγκόνα Γκόμεθ, κατηγορήθηκε για διαφθορά έπειτα από διετή ποινική έρευνα. Κατηγορείται ότι αξιοποίησε τη σχέση της με τον πρωθυπουργό για την προώθηση της προσωπικής της καριέρας, κάτι που η ίδια αρνείται. Ο Σάντσεθ έχει απορρίψει τις κατηγορίες ως προσπάθεια της δεξιάς να υπονομεύσει τον κυβερνητικό συνασπισμό.
Τον Μάιο, η αστυνομία πραγματοποίησε έφοδο στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Μαδρίτη, στο πλαίσιο έρευνας σχετικά με καταγγελίες ότι συνεργάτης πληρώθηκε για να διεξάγει εκστρατεία παραπληροφόρησης. Το κόμμα έχει αρνηθεί τις κατηγορίες.
Τον Ιούνιο, ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χοσέ Λουίς Άμπαλος καταδικάστηκε σε 24 χρόνια φυλάκισης, αφού κρίθηκε ένοχος για συμμετοχή σε δίκτυο που εισέπραττε μίζες από την πώληση μασκών κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19.
Με τη στεγαστική κρίση να έχει μετατραπεί σε μαζικό κοινωνικό ζήτημα, τις πιέσεις για το κόστος ζωής και το μεταναστευτικό να εντείνονται και τις υποθέσεις διαφθοράς να επιβαρύνουν την κυβέρνηση, ο Σάντσεθ επιλέγει πλέον την προσφυγή στις κάλπες, ζητώντας νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τη συνέχιση της πολιτικής του.
Με πληροφορίες από BBC, CNN