Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για σχεδόν τέσσερις εβδομάδες, με τη σύγκρουση να συμπληρώνει 28 ημέρες και τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου να βρίσκονται σε κατάσταση έντονης αναταραχής, χωρίς να διαφαίνεται άμεση εκτόνωση της κρίσης. Οι επιθέσεις και οι απειλές της Τεχεράνης έχουν περιορίσει δραστικά τη διέλευση από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται να δίνει προτεραιότητα στη διπλωματική οδό, εξετάζοντας παράλληλα το ενδεχόμενο συγκρότησης νηοπομπών υπό την προστασία του Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, το Ιράν διατηρεί το στρατηγικό πλεονέκτημα, αξιοποιώντας τόσο τη γεωγραφία της περιοχής όσο και μέσα αντισυμβατικού πολέμου.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ίδια η μορφολογία των Στενών, τα οποία στο στενότερο σημείο τους έχουν πλάτος μόλις 38 χιλιόμετρα. Η συγκεκριμένη γεωγραφική ιδιαιτερότητα δημιουργεί ένα «σημείο ασφυξίας», χωρίς ουσιαστικές εναλλακτικές διαδρομές, καθιστώντας αδύνατη την παράκαμψη της περιοχής από τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον το Ιράν δεν χρειάζεται καν να εντοπίσει ενεργά τους στόχους του, καθώς μπορεί να εκμεταλλευτεί την αναγκαστική διέλευση των πλοίων από περιορισμένο θαλάσσιο χώρο. Έτσι διαμορφώνεται μια «ζώνη υψηλού κινδύνου», όπου ο χρόνος αντίδρασης σε ενδεχόμενη επίθεση είναι εξαιρετικά περιορισμένος.
Το πλεονέκτημα της Τεχεράνης ενισχύεται από τη γεωμορφολογία της βόρειας ακτογραμμής, η οποία εκτείνεται σε εκατοντάδες χιλιόμετρα και περιλαμβάνει ορεινούς όγκους, κοιλάδες, νησιά και κατοικημένες περιοχές. Το ανάγλυφο αυτό διευκολύνει την απόκρυψη κινητών πυραυλικών συστημάτων και καθιστά δυσκολότερη την έγκαιρη ανίχνευσή τους.
Παρά την αποδυνάμωση ορισμένων συμβατικών δυνατοτήτων του Ιράν, οι βασικές απειλές προέρχονται από μέσα αντισυμβατικού πολέμου, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ταχύπλοα σκάφη και θαλάσσιες νάρκες. Η χρήση τέτοιων μέσων επιτρέπει τη διατήρηση υψηλού επιπέδου κινδύνου χωρίς την ανάγκη εκτεταμένων συγκρούσεων μεγάλης κλίμακας.
Ειδικά η πόντιση ναρκών θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική τακτική, καθώς μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και από φαινομενικά αθώα σκάφη, ενώ η παρουσία μικρών υποβρυχίων σε ρηχά νερά ενισχύει περαιτέρω την αβεβαιότητα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης εξάλειψη του κινδύνου είναι πρακτικά αδύνατη, γεγονός που σημαίνει ότι τα εμπορικά πλοία θα συνεχίσουν να επιχειρούν υπό καθεστώς διαρκούς απειλής.
Μέχρι στιγμής, το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 19 πλοία, χωρίς να απαιτείται η ολοκληρωτική καταστροφή τους για την επίτευξη του στόχου του, καθώς αρκεί η διατήρηση της αβεβαιότητας και του φόβου. Παράλληλα, η Τεχεράνη φαίνεται να αξιοποιεί οικονομικά την κατάσταση, απαιτώντας υψηλά ποσά για την ασφαλή διέλευση πλοίων από την περιοχή.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, με την αποστολή χιλιάδων Πεζοναυτών και πολεμικών πλοίων, όπως το «USS Tripoli», επιχειρώντας να ασκήσουν πίεση και να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Ωστόσο, η συγκέντρωση περίπου 2.000 πλοίων στον Περσικό Κόλπο υπογραμμίζει το επείγον της κατάστασης και την ανάγκη άμεσης αποκλιμάκωσης.