Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ κλιμακώθηκε περαιτέρω τα ξημερώματα της Πέμπτης, όταν η Τεχεράνη εξαπέλυσε νέο κύμα πυραυλικών επιθέσεων κατά ισραηλινών πόλεων. Οι σειρήνες αντιαεροπορικού συναγερμού ήχησαν σε πολλές περιοχές, αναγκάζοντας εκατομμύρια πολίτες να καταφύγουν σε καταφύγια, ενώ το σύστημα αεράμυνας ενεργοποιήθηκε για την αναχαίτιση των πυραύλων.
Η νέα κλιμάκωση σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την απόρριψη, από τη Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, πρότασης που θα περιόριζε τη συνέχιση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Η πρωτοβουλία προέβλεπε ότι κάθε περαιτέρω στρατιωτική δράση θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου, ωστόσο απορρίφθηκε με ψήφους 53 έναντι 47, κυρίως με κομματική γραμμή. Έτσι διατηρήθηκε η δυνατότητα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίσει τις επιχειρήσεις χωρίς άμεσο κοινοβουλευτικό περιορισμό.
Επέκταση του πεδίου σύγκρουσης
Η ένταση της αντιπαράθεσης αυξάνεται, καθώς στη σύγκρουση εμπλέκονται πλέον όχι μόνο το Ισραήλ και το Ιράν αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ επηρεάζονται και άλλοι περιφερειακοί παράγοντες.
Σε μία από τις πιο δραματικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών, αμερικανικό υποβρύχιο φέρεται να βύθισε ιρανικό πολεμικό πλοίο ανοιχτά της Σρι Λάνκα, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 80 ανθρώπων. Την ίδια στιγμή, αντιαεροπορικά συστήματα που συνδέονται με το ΝΑΤΟ αναχαίτισαν ιρανικό βαλλιστικό πύραυλο που κατευθυνόταν προς την Τουρκία.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την πρώτη άμεση εμπλοκή της Τουρκίας στην κρίση. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε πάντως ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις πως θα ενεργοποιηθεί η ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
Πίεση στις ενεργειακές αγορές
Η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ – μία από τις σημαντικότερες οδούς μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως – έχει σχεδόν παραλύσει, καθώς πολλά δεξαμενόπλοια αποφεύγουν να εισέλθουν στη ζώνη της σύγκρουσης.
Περίπου 200 πλοία παραμένουν αγκυροβολημένα ανοικτά της περιοχής αναμένοντας ασφαλέστερες συνθήκες. Οι εξελίξεις αυτές απειλούν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου της Μέσης Ανατολής και έχουν ήδη προκαλέσει άνοδο στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η Ουάσινγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο να συνοδεύει εμπορικά πλοία στον Περσικό Κόλπο με πολεμικά σκάφη, αν και – σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ – οι στρατιωτικοί πόροι παραμένουν προς το παρόν επικεντρωμένοι στις πολεμικές επιχειρήσεις.
Πολιτική κρίση στην Τεχεράνη
Παράλληλα, το Ιράν αντιμετωπίζει σοβαρή εσωτερική πολιτική κρίση μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ σε ισραηλινό πλήγμα νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η δολοφονία του κορυφαίου πολιτικοθρησκευτικού ηγέτη της χώρας έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία διαδοχής στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Η Συνέλευση των Ειδικών του Ιράν αναμένεται να επιλέξει τον νέο ανώτατο ηγέτη, μια απόφαση που θα καθορίσει τη μελλοντική πολιτική κατεύθυνση και τη στρατηγική της χώρας στον πόλεμο. Μεταξύ των πιθανών διαδόχων φέρεται να βρίσκεται ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του εκλιπόντος ηγέτη, ενώ ως πιθανός υποψήφιος αναφέρεται και ο Χασάν Χομεϊνί, εκπρόσωπος πιο μεταρρυθμιστικών κύκλων.
Τα σχέδια για δημόσια τελετή πένθους στην Τεχεράνη έχουν αναβληθεί επ’ αόριστον για λόγους ασφαλείας.
Παγκόσμια οικονομική ανησυχία
Παρά την ένταση της σύγκρουσης, οι αγορές έδειξαν συγκρατημένη αισιοδοξία. Τα ασιατικά χρηματιστήρια κατέγραψαν άνοδο μετά από ημέρες απωλειών, ενώ και οι αμερικανικοί δείκτες ενισχύθηκαν λόγω προσδοκιών ότι θα μπορούσαν να ανοίξουν διπλωματικοί δίαυλοι αποκλιμάκωσης.
Ωστόσο, η γενική διευθύντρια του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποίησε ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας, προκαλώντας αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, αστάθεια στις αγορές και προβλήματα στις διεθνείς εμπορικές ροές.
Συνολικά, η σύγκρουση φαίνεται να εισέρχεται σε μια πιο επικίνδυνη φάση, όπου η στρατιωτική κλιμάκωση, η πολιτική αβεβαιότητα στο Ιράν και οι οικονομικές επιπτώσεις διεθνώς αλληλεπιδρούν, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή.