Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται το μέλλον της Κούβας, καθώς η πολιτική «μέγιστης πίεσης» που εφαρμόζει η κυβέρνηση Τραμπ έχει φέρει το νησί στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης, εν μέσω σοβαρών ελλείψεων σε καύσιμα, ενέργεια και είδη πρώτης ανάγκης.
Η απαγγελία κατηγοριών για φόνο κατά του 94χρονου Ραούλ Κάστρο έχει πυροδοτήσει έντονη φημολογία για πιθανή «αλλαγή καθεστώτος», με την Ουάσινγκτον να διαμηνύει ότι δεν θα ανεχθεί ένα «κράτος-παρία» σε απόσταση αναπνοής από τις ακτές της.
Αναλυτές εξετάζουν τρία βασικά σενάρια για την επόμενη ημέρα στην Αβάνα:
1. Επιχείρηση σύλληψης του Ραούλ Κάστρο
Η νομική δίωξη του Κάστρο για την κατάρριψη πολιτικών αεροσκαφών το 1996 ενισχύει τα σενάρια μιας αστραπιαίας αμερικανικής επιχείρησης, στα πρότυπα των συλλήψεων του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα ή του Μανουέλ Νοριέγκα στον Παναμά.
Αν και στρατιωτικά εφικτό, ειδικοί επισημαίνουν ότι ο αντίκτυπος στη δομή εξουσίας θα ήταν περιορισμένος, δεδομένης της ηλικίας του Κάστρο, αν και μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε ισχυρό επικοινωνιακό πλήγμα για το καθεστώς.
2. Ανάδειξη νέας ηγεσίας και διαπραγματεύσεις
Η Ουάσινγκτον φαίνεται να αναζητά μια «ομαλή» μετάβαση, παρόμοια με το μοντέλο της Βενεζουέλας, όπου θα μπορούσε να συνομιλήσει με μια νέα ηγετική ομάδα, διατηρώντας ωστόσο ανέπαφο τον κρατικό μηχανισμό για να αποφευχθεί το χάος.
Ήδη έχουν καταγραφεί επαφές μεταξύ αμερικανικών αρχών και Κουβανών αξιωματούχων, με στόχο το άνοιγμα της οικονομίας, την προσέλκυση επενδύσεων και την απομάκρυνση ρωσικών ή κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών από το νησί.
3. Ολική κρατική κατάρρευση
Το πιο δυσοίωνο σενάριο είναι η πλήρης κατάρρευση της Κούβας υπό το βάρος της οικονομικής ανισέχειας, παρά το γεγονός ότι ο μηχανισμός ασφαλείας παραμένει προς το παρόν ενεργός.
Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε «πονοκέφαλο» για την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει ένα τεράστιο κύμα προσφυγικών ροών προς τη Φλόριντα, σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ διατηρούν αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.
Παρά τις πιέσεις, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει ισορροπία μεταξύ της ανατροπής της κομμουνιστικής κυβέρνησης και της αποφυγής μιας ανθρωπιστικής κρίσης στην περιοχή.