Η κρίσιμη διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό της σύγκρουσης Ισραήλ-Λιβάνου που διεξάγεται στις ΗΠΑ προσκρούει σε μια περίπλοκη κοινωνική πραγματικότητα, όπως αποκαλύπτει νέα έρευνα του King’s College London. Ενώ προηγούμενα στοιχεία της Gallup έδειχναν μια ευρεία επιθυμία των Λιβανέζων για μονοπώλιο των όπλων από τον επίσημο στρατό, τα νεότερα δεδομένα του προγράμματος XCEPT ανατρέπουν τις βασικές παραδοχές των διαπραγματευτών.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 45% των πολιτών αντιτίθεται στον αφοπλισμό της Χεσμπολάχ, παρά το γεγονός ότι η πολιτική υποστήριξη προς την οργάνωση περιορίζεται μόλις στο 18%. Αυτό το παράδοξο εξηγείται από το γεγονός ότι η αντίσταση στην παράδοση των όπλων δεν πηγάζει από ιδεολογική ταύτιση, αλλά από τη βαθιά απογοήτευση και την έλλειψη εμπιστοσύνης προς το λιβανικό κράτος.
Οι ερευνητές Ναφές Χαμίντ και Νάιλς Μάλοκ επισημαίνουν ότι ο ισχυρότερος παράγοντας που τροφοδοτεί αυτή τη στάση είναι η αίσθηση αδικίας και η κατάρρευση της κρατικής αξιοπιστίας. Οι πολίτες αισθάνονται προδομένοι από μια κυβέρνηση που απέτυχε να αποδώσει δικαιοσύνη για την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού, που επέτρεψε την εξαΰλωση των αποταμιεύσεων μέσω της τραπεζικής κρίσης και που συνεχίζει να λειτουργεί με όρους διαφθοράς και ευνοιοκρατίας.
Όταν λιγότερο από το 25% του πληθυσμού εμπιστεύεται τους θεσμούς, το κράτος χάνει την ηθική νομιμοποίηση να απαιτήσει την αποκλειστική κατοχή βίας, με αποτέλεσμα πολλοί να θεωρούν τα όπλα της Χεσμπολάχ ως ένα αναγκαίο αντίβαρο σε ένα «διαλυμένο» σύστημα.
Παράλληλα, η έρευνα αναδεικνύει τις ευθύνες του Ισραήλ, καθώς οι συνεχείς πλήγματα σε σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές τοπικής αυτοδιοίκησης αποδυναμώνουν τους ίδιους τους θεσμούς που θα έπρεπε να πείσουν τον πολίτη για την αποτελεσματικότητα του κράτους. Κάθε κύκλος καταστροφής προσφέρει στην κυβέρνηση δικαιολογίες για αδράνεια και ενισχύει την πεποίθηση ότι η κρατική μηχανή είναι ανίκανη να προστατεύσει τους πολίτες της.
Οι ειδικοί καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ούτε η στρατιωτική βία ούτε οι κυρώσεις μπορούν να επιβάλουν τον αφοπλισμό, όσο δεν υπάρχει ένα όραμα για ένα δίκαιο και λειτουργικό λιβανικό κράτος, το οποίο οι πολίτες θα αισθάνονται ότι αξίζει να εμπιστευτούν.