Σενάρια για δημιουργία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη Γροιλανδία, κατά το πρότυπο των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρος, φέρνει στο προσκήνιο δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde, στον απόηχο της μεταστροφής της στάσης του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα του νησιού και των πρόσφατων συνομιλιών του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ρούτε επιχείρησε το τελευταίο διάστημα να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην αμερικανική και τη δανική θέση, επιδιώκοντας να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο όχι μόνο για τις καταστροφικές συνέπειες που θα είχε μια στρατιωτική ενέργεια εναντίον συμμάχου του ΝΑΤΟ, αλλά και για τη δυνατότητα των ευρωατλαντικών συμμάχων να διασφαλίσουν την ασφάλεια στην περιοχή της Αρκτικής χωρίς αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Δανίας.
Όπως αναφέρεται, την Κυριακή 18 Ιανουαρίου ο Ρούτε είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, ενώ την επόμενη ημέρα, στην έδρα του ΝΑΤΟ, συζήτησε με τους υπουργούς Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας μια εναλλακτική λύση αντί της άμεσης προσάρτησης του νησιού: τη μεταβίβαση της κυριαρχίας της βάσης Πιτουφίκ στη βόρεια Γροιλανδία στις ΗΠΑ. Η πρόταση, σύμφωνα με τη Le Monde, είναι εμπνευσμένη από το καθεστώς των δύο βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στο νησί της Κύπρου.
Οι βάσεις του Ακρωτήριου και της Δεκέλλειας παρέμειναν υπό βρετανικό έλεγχο μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, επιτρέποντας στο Λονδίνο να δραστηριοποιείται εκεί χωρίς άδεια της κυπριακής κυβέρνησης. Αντίστοιχα, η αμυντική συμφωνία του 1951 για το Πιτουφίκ –η οποία αναθεωρήθηκε το 2004– παρείχε στις ΗΠΑ εκτεταμένες εξουσίες, χωρίς όμως να τους αποδίδει την πλήρη «κυριαρχία» που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θεωρεί κρίσιμη ο Τραμπ. «Αυτό μπορεί να έπαιξε κάποιο ρόλο», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης που παρακολούθησε τις διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, η The New York Times σημειώνει ότι η Δανία θα μπορούσε να μεταβιβάσει τμήματα του εδάφους της στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να δημιουργηθούν νέες στρατιωτικές βάσεις υπό αμερικανική κυριαρχία. Το ενδεχόμενο αυτό συζητήθηκε σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στην έδρα του ΝΑΤΟ, με τις σχετικές ρυθμίσεις να απαιτούν ακόμη περαιτέρω επεξεργασία και έγκριση τόσο από τις δανικές όσο και από τις γροιλανδικές αρχές.
Την ίδια στιγμή, πηγή με γνώση των συνομιλιών Τραμπ–Ρούτε δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ΗΠΑ και Δανία θα προχωρήσουν σε επαναδιαπραγμάτευση της αμυντικής συμφωνίας του 1951 που αφορά τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η ασφάλεια της Αρκτικής θα ενισχυθεί με τη συμβολή των ευρωπαϊκών χωρών του ΝΑΤΟ, ενώ διευκρινίστηκε ότι στις πρόσφατες συνομιλίες δεν τέθηκε θέμα δημιουργίας αμερικανικών βάσεων στη Γροιλανδία υπό πλήρη αμερικανική κυριαρχία.
Από την πλευρά του ΝΑΤΟ, η εκπρόσωπος Άλισον Χαρτ ξεκαθάρισε ότι «ο γενικός γραμματέας δεν πρότεινε κανέναν συμβιβασμό αναφορικά με την κυριαρχία» της Δανίας.