Σε λειτουργία τέθηκε ξανά ο στρατηγικής σημασίας πετρελαιαγωγός Σαράρα–Ζαουίγια στη Λιβύη, έπειτα από πολυήμερο αποκλεισμό του από ένοπλη ομάδα, εξέλιξη που αποκαθιστά σημαντικό μέρος της λιβυκής παραγωγής και αναμένεται να περιορίσει τις πιέσεις στην πετρελαϊκή αγορά, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο και τη Νότια Ευρώπη.
Η Εθνική Επιχείρηση Πετρελαίου (NOC) της Λιβύης ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι άνοιξε εκ νέου «η βάνα υπ’ αριθμόν επτά», επιτρέποντας την επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω του αγωγού που συνδέει το κοίτασμα Ας Σαράρα, στη νοτιοδυτική Λιβύη, με τον τερματικό σταθμό της Ζαουίγια, στα βόρεια της χώρας.
Το κλείσιμο του αγωγού για πέντε ημέρες προκάλεσε, σύμφωνα με τη λιβυκή εταιρεία, οικονομικές απώλειες που υπολογίζονται σε περίπου 95 εκατ. δολάρια.
Επανεκκίνηση της λειτουργίας «με κάθε ασφάλεια»
Η NOC ανέφερε ότι τεχνικά και επιχειρησιακά συνεργεία εργάστηκαν επί τόπου προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής επανεκκίνηση του αγωγού.
Η ένοπλη ομάδα είχε κλείσει τη συγκεκριμένη βάνα τη Δευτέρα, προκαλώντας σημαντική μείωση της παραγωγής πετρελαίου. Η εταιρεία δεν έδωσε πληροφορίες ούτε για την ταυτότητα των ενόπλων ούτε για τα αιτήματα που προέβαλαν.
Ο πετρελαιαγωγός αποτελεί κρίσιμο τμήμα της λιβυκής πετρελαϊκής υποδομής, καθώς μεταφέρει αργό από το Ας Σαράρα προς τις βόρειες ακτές της χώρας και τη Μεσόγειο.
Τη λειτουργία του διαχειρίζεται η Akakus, κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η λιβυκή NOC και ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες.
Στρατηγικής σημασίας για τη Μεσόγειο και την Ευρώπη
Η επαναλειτουργία του αγωγού αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Η Λιβύη διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική και αποτελεί σημαντικό προμηθευτή της ευρωπαϊκής αγοράς, με τη γεωγραφική της θέση να καθιστά τις εξαγωγές της ιδιαίτερα σημαντικές για τις χώρες της Μεσογείου και της Νότιας Ευρώπης.
Η αποκατάσταση της ροής από το Ας Σαράρα προσθέτει εκ νέου λιβυκό αργό στην αγορά μετά την απότομη μείωση της παραγωγής των προηγούμενων ημερών.
Ανησυχία από τον ΟΗΕ
Η Αποστολή Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) είχε εκφράσει την ανησυχία της για τη διακοπή της λειτουργίας του αγωγού.
Σύμφωνα με την αποστολή του ΟΗΕ, το κλείσιμο έπληξε «την κυριότερη πηγή εσόδων» της χώρας, αύξησε την ανάγκη για εισαγωγές καυσίμων και άσκησε πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Οι διακοπές στην παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν επαναλαμβανόμενο πρόβλημα στη Λιβύη. Ένοπλες ομάδες και κινήματα διαμαρτυρίας έχουν επανειλημμένα αποκλείσει κοιτάσματα, αγωγούς και τερματικούς σταθμούς, χρησιμοποιώντας τις ενεργειακές υποδομές ως μέσο πίεσης για την ικανοποίηση διαφορετικών αιτημάτων.
Πετρέλαιο και πολιτικός κατακερματισμός
Η αστάθεια στον πετρελαϊκό τομέα συνδέεται και με τον συνεχιζόμενο πολιτικό και θεσμικό κατακερματισμό της Λιβύης μετά την ανατροπή και τον θάνατο του Μουάμαρ Καντάφι το 2011.
Στη χώρα εξακολουθούν να υπάρχουν δύο αντίπαλα κέντρα εξουσίας: η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα με έδρα την Τρίπολη και οι αρχές που εδρεύουν στην ανατολική Λιβύη, όπου κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη αποτελεί ο Χαλίφα Χαφτάρ και οι δυνάμεις του.
Παρότι το κοίτασμα Ας Σαράρα βρίσκεται στη νοτιοδυτική Λιβύη, η περιοχή εντάσσεται στη ζώνη επιρροής των δυνάμεων του Χαφτάρ.
Η επαναλειτουργία του αγωγού απομακρύνει, τουλάχιστον προσωρινά, έναν ακόμη παράγοντα πίεσης για τη λιβυκή οικονομία και την ενεργειακή τροφοδοσία της Μεσογείου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά κάθε μεταβολή στις διαθέσιμες ποσότητες αργού.