Τη δημιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης στο μεταναστευτικό ανακοίνωσε ότι θα προτείνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Η πρωτοβουλία κινείται στην κατεύθυνση της ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού διαχείρισης μεταναστευτικών κρίσεων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την ετοιμότητά της απέναντι σε αιφνίδιες και μεγάλης κλίμακας μεταναστευτικές ροές, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτές οργανώνονται σκόπιμα με στόχο την άσκηση πίεσης στα κράτη-μέλη.
Φον ντερ Λάιεν: «Πρέπει να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι»
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Πρέπει να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για κρίσεις στα εξωτερικά μας σύνορα», δήλωσε.
Όπως υποστήριξε, τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες κρατικοί και μη κρατικοί φορείς οργανώνουν σκόπιμα αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, στόχος τέτοιων ενεργειών είναι να ασκηθεί πίεση στις αρμόδιες αρχές, να προκληθεί αναστάτωση και να ενισχυθούν οι διαιρέσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ίδια εκτίμησε ότι αυτές οι καταστάσεις απαιτούν ειδικό μηχανισμό αντιμετώπισης, πέρα από τα συνήθη εργαλεία διαχείρισης του μεταναστευτικού.
Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης
Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καταθέσει πρόταση για τη δημιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης.
«Τέτοιες καταστάσεις συνιστούν έκτακτη ανάγκη και απαιτούν ένα ειδικό εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων. Γι’ αυτό η Επιτροπή θα προτείνει ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, το νέο πλαίσιο θα έχει ως στόχο να παρέχει στα κράτη-μέλη τα απαραίτητα μέσα για την ταχεία αντιμετώπιση σοβαρών απειλών στα εξωτερικά σύνορα και την προστασία της εσωτερικής ασφάλειας.
Η εξαγγελία συνδέεται με την ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία έκτακτου ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης μεταναστευτικών κρίσεων.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για πρόταση που πρόκειται να υποβληθεί από την Επιτροπή και όχι για ήδη θεσμοθετημένο μηχανισμό. Οι ειδικότερες αρμοδιότητες, οι διαδικασίες ενεργοποίησης και το νομικό πλαίσιο εφαρμογής του δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί αναλυτικά.
«Θα προστατεύουμε τα σύνορά μας και τα θεμελιώδη δικαιώματα»
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχείρησε να συνδέσει την ενίσχυση της προστασίας των ευρωπαϊκών συνόρων με την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
«Θα υπερασπιζόμαστε πάντοτε τις αξίες μας και τα θεμελιώδη δικαιώματα, αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ όσον αφορά την προστασία των συνόρων μας», τόνισε.
Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο της συζήτησης για την αντιμετώπιση περιπτώσεων κατά τις οποίες μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως μέσο άσκησης πολιτικής πίεσης.
Το ζήτημα της προστασίας των συνόρων και της διασφάλισης των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο παραμένει ένα από τα βασικά πεδία συζήτησης μεταξύ των κρατών-μελών.
Προτεραιότητα η εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο
Πέρα από τον νέο μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε δύο ακόμη βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.
Η πρώτη αφορά την πλήρη εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αποτελεί κεντρικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πλαισίου διαχείρισης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών.
Η δεύτερη αφορά την ενίσχυση της διαχείρισης και της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, η φον ντερ Λάιεν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Frontex, επισημαίνοντας την ανάγκη να διαθέτει περισσότερες δυνατότητες υποστήριξης των κρατών-μελών.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι να μπορεί η ευρωπαϊκή υπηρεσία συνοριοφυλακής να παρέχει βοήθεια «όποτε και όπου χρειάζεται».
Κόστα: «Η μετανάστευση παραμένει ιδιαίτερα πολιτικό ζήτημα»
Στις διαφωνίες που εκδηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής αναφέρθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών για τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
«Η μετανάστευση εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολιτικό ζήτημα, στο οποίο υπάρχουν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις, τις οποίες όλοι γνωρίζετε», δήλωσε.
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει τις δυσκολίες διαμόρφωσης κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής σε ένα ζήτημα που συνδέεται με τη διαχείριση των συνόρων, το άσυλο και τις διαφορετικές προτεραιότητες των εθνικών κυβερνήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται πλέον να εξειδικεύσει την πρότασή της για το νέο πλαίσιο αντιμετώπισης κρίσεων, ώστε να αποσαφηνιστούν οι όροι ενεργοποίησής του και τα μέσα που θα έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη-μέλη. Η ανακοίνωση σηματοδοτεί ένα νέο βήμα στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή διαχείριση έκτακτων μεταναστευτικών καταστάσεων, χωρίς να έχει ακόμη ολοκληρωθεί η σχετική θεσμική διαδικασία.