Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει την τύχη του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος επέλεξε να μην εμφανιστεί δημόσια ούτε κατά τη διάρκεια των πολυήμερων ταφικών εκδηλώσεων για τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ. Η απουσία του από τις τελετές στην Τεχεράνη και τη Μασχάντ πυροδότησε ένα όργιο φημών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ένα βίντεο χαμηλής ανάλυσης που έδειχνε έναν κληρικό σε μπαλκόνι να παρακολουθεί τη λαοθάλασσα των πενθούντων έγινε αμέσως viral, με πολλούς να εικάζουν ότι πρόκειται για τον Μοτζτάμπα, προτού ο Ιρανός κληρικός Ρεζά Μουσάβι Βαέζ ξεκαθαρίσει ότι εικονιζόταν ο ίδιος. Παράλληλα, κυκλοφόρησαν ανεπιβεβαίωτα σενάρια και φωτογραφίες για υποτιθέμενες εμφανίσεις του νέου ηγέτη με μεταμφίεση ανάμεσα στο πλήθος.
Η παράνοια για την ασφάλεια και τα σενάρια βαρέος τραυματισμού
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πιστεύεται ότι τραυματίστηκε σοβαρά τον Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια κοινής επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ, στην οποία έχασαν τη ζωή τους ο πατέρας, η μητέρα και η σύζυγός του. Από την έναρξη του πολέμου επικοινωνεί αποκλειστικά μέσω γραπτών μηνυμάτων, χωρίς να έχει καταγραφεί ποτέ η φωνή ή το πρόσωπό του.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη απουσία του υποδηλώνει είτε ότι δεν έχει αναρρώσει επαρκώς είτε ότι υπάρχει βαθιά παράνοια για την ασφάλειά του, καθώς μετά τις πρόσφατες αποτυχίες των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών, μια δημόσια εμφάνιση θα τον καθιστούσε άμεσο στόχο δολοφονίας, τινάζοντας στον αέρα τη διαδοχή.
Πολιτικές τριβές και η θεωρία του «ηγέτη-μαριονέτα»
Η άρνηση ή η αδυναμία του Μοτζτάμπα να εμφανιστεί στο πλευρό των αδελφών του έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η ιρανική αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι ο νέος αγιατολάχ είναι πλέον μη λειτουργικός και ότι ο διορισμός του εξυπηρετούσε τη δημιουργία ενός «αχυρανθρώπου» που απλώς θα απορροφά τις ευθύνες.
Η αβεβαιότητα αυτή προκαλεί τριγμούς και στο εσωτερικό του καθεστώτος, εν μέσω των κρίσιμων και παρασκηνιακών διπλωματικών επαφών της Τεχεράνης με την Ουάσιγκτον.
Μάλιστα, συντηρητικοί κύκλοι κατηγορούν την κυβέρνηση για πραξικόπημα και παράκαμψη των εντολών της ηγεσίας, με αποτέλεσμα να σημειωθούν ακόμη και επιθέσεις με πέτρες κατά του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί κατά τη διάρκεια της κηδείας.
Μια υπολογισμένη στρατηγική επιβίωσης
Παρά τα πολιτικά ρίσκα, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιλογή του Μοτζτάμπα να παραμείνει αθέατος αποτελεί μια απόλυτα συνειδητή και υπολογισμένη κίνηση. Με τον τρόπο αυτό προστατεύεται ο θεσμός της «Κηδεμονίας του Νομοδιδασκάλου» που αποτελεί τον πυρήνα του ισλαμικού καθεστώτος.
Ακόμη και αν η απουσία του τροφοδοτεί σενάρια θανάτου, ο ρόλος του παραμένει καθοριστικός στο παρασκήνιο, όπου καλείται να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των πολιτικών τάσεων και των ελίτ ασφαλείας, προκειμένου να διατηρηθεί η εσωτερική ενότητα της χώρας.