Σε πεδίο έντονων ανακατατάξεων και αιφνιδιασμών εξελίσσεται η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ενώ η αρχική ατζέντα είχε σχεδιαστεί με γνώμονα την ανάδειξη της συμμαχικής ενότητας, την ενίσχυση των αμυντικών προϋπολογισμών και τη συνεχιζόμενη στήριξη προς το Κίεβο, η δυναμική άλλαξε ριζικά μετά την απόφαση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να διατάξει αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν και να ακυρώσει τις άδειες εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.
Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ, η οποία αποφασίστηκε αμέσως μετά το επίσημο δείπνο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τους 32 ηγέτες της Συμμαχίας, ήρθε ως απάντηση σε επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Η κίνηση αυτή, την οποία ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έσπευσε να χαρακτηρίσει «απολύτως απαραίτητη», αναδεικνύει την κατάρρευση των προσπαθειών για μια προσωρινή εκεχειρία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Δυσαρέσκεια και ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η αιφνίδια πολεμική δράση του Τραμπ, την ώρα μάλιστα που βρίσκεται εκτός αμερικανικού εδάφους —κάτι εξαιρετικά σπάνιο στην πολιτική ιστορία των ΗΠΑ— έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά. Οι ηγέτες εκφράζουν δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμία προηγούμενη ενημέρωση ή διαβούλευση για τη σύγκρουση με το Ιράν.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δίστασε να επικρίνει δημόσια συμμάχους όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία για την άρνησή τους να παραχωρήσουν τις βάσεις τους για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, αμφισβητώντας ευθέως τη χρησιμότητα των αμερικανικών δαπανών για την ασφάλεια χωρών που «δεν είναι εκεί» για τις ΗΠΑ.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αμερικανός Πρόεδρος επανέφερε προκλητικά και το ζήτημα της Γροιλανδίας, διεκδικώντας τον έλεγχό της από τη Δανία και δοκιμάζοντας τις αντοχές των καταστατικών αρχών του ΝΑΤΟ περί εδαφικής ακεραιότητας.
Το «κυνήγι» του 5% και η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας
Η πίεση της Ουάσιγκτον για οικονομική αυτονόμηση της Ευρώπης είναι πιο ασφυκτική από ποτέ. Παρά τις προσπάθειες του Μαρκ Ρούτε να κατευνάσει τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας το «Trump Trillion» (τις αυξημένες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες που στηρίζουν την αμερικανική πολεμική βιομηχανία), ο Λευκός Οίκος επιμένει στη σκληρή γραμμή.
Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον ο φιλόδοξος στόχος για διάθεση του 5% του ΑΕΠ στην άμυνα (3,5% για εξοπλισμούς και 1,5% για στρατιωτικές υποδομές). Την ίδια στιγμή, χώρες όπως το Βέλγιο, η Ισπανία, η Τσεχία και η Σλοβενία αδυνατούν να πιάσουν ακόμα και το παλιό όριο του 2%.
Το Πεντάγωνο έχει ήδη ξεκινήσει μια εξάμηνη αξιολόγηση, με σκοπό τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, μεταφέροντας το βάρος της συμβατικής άμυνας και της στήριξης της Ουκρανίας αποκλειστικά στους Ευρωπαίους.
Η έκκληση Ζελένσκι και οι διπλωματικές επαφές στο παρασκήνιο
Στο μέτωπο του πολέμου με τη Ρωσία, ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να συναντηθεί με τον Τραμπ, πιέζοντας εκ νέου για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ. Ο Ζελένσκι υπογράμμισε την πολεμική ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα των δυνάμεών του —οι οποίες, όπως δήλωσε, εξουδετερώνουν 30.000 Ρώσους στρατιώτες μηνιαίως και πλήττουν στρατηγικούς στόχους βαθιά στη Ρωσία—, την ώρα που οι χώρες της Ανατολικής και Βόρειας Ευρώπης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για επικείμενες υβριδικές επιθέσεις από τη Μόσχα.
Τέλος, αίσθηση προκαλεί η προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον νέο Πρόεδρο της Συρίας, Άχμαντ αλ Σαράα. Παρά το αμφιλεγόμενο παρελθόν του, ο αλ Σαράα απολαμβάνει τη στήριξη των ΗΠΑ στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της Συρίας.
Μάλιστα, η εκτίμηση του Τραμπ ότι ο Σύρος ηγέτης θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολάχ αποτελεσματικότερα από το Ισραήλ έχει προκαλέσει έντονη νευρικότητα στην περιοχή, παρά τη ρητή άρνηση του αλ Σαράα να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο.