Περισσότερες από έξι εβδομάδες έχουν περάσει από την ανακήρυξη του Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, ωστόσο το πρόσωπό του παραμένει «άφαντο», τροφοδοτώντας όργιο φημών για την πραγματική κατάσταση της υγείας του ή ακόμα και για την ικανότητά του να ασκεί εξουσία.
Ενώ ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ, κυριαρχούσε επί δεκαετίες στην κρατική τηλεόραση, ο 56χρονος διάδοχος περιορίζεται σε μηνύματα μέσω τρίτων, αναρτήσεις στα social media, ακόμη και βίντεο που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη (AI), εντείνοντας το μυστήριο γύρω από την τύχη του.
Ηγεσία μέσω... τηλεδιάσκεψης και το «κενό» εξουσίας
Παρά τις επίσημες διαρροές ότι ο Μοτζταμπά συμμετέχει σε κρίσιμες συσκέψεις μέσω τηλεδιάσκεψης, πληροφορίες θέλουν τον νέο ηγέτη να αναρρώνει από σοβαρά τραύματα που υπέστη στην ίδια επίθεση που στοίχισε τη ζωή στον πατέρα του.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το καθεστώς χρησιμοποιεί το όνομά του ως «ασπίδα» για να νομιμοποιεί γενικές αποφάσεις και να προστατεύει τους διαπραγματευτές από την εσωτερική κριτική, χωρίς όμως ο ίδιος να έχει τον ουσιαστικό έλεγχο των τακτικών κινήσεων στη διεθνή σκακιέρα.
Το «διαλυμένο» Ιράν και ο παράγοντας Τραμπ
Η απουσία του Χαμενεΐ από το προσκήνιο συμπίπτει με μια κρίσιμη καμπή στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αν και χαρακτήρισε «λογικούς» τους νέους συνομιλητές του, απέδωσε την πρόσφατη αναβολή των διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν στο γεγονός ότι η ιρανική ηγεσία είναι «βαθιά κατακερματισμένη».
Η Τεχεράνη από την πλευρά της διαψεύδει τα περί διχασμού ως «δυτική προπαγάνδα», προβάλλοντας τον Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ως το νέο πρόσωπο της ενότητας που μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διπλωματία και τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης.
Η απάντηση της Τεχεράνης στις αμερικανικές αιτιάσεις
Σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο Μεχντί Ταμπαταμπάι, αναπληρωτής υπεύθυνος επικοινωνίας του Ιρανού προέδρου, απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές περί εσωτερικού διχασμού.
Απαντώντας στις δηλώσεις Τραμπ περί ανάγκης για μια «ενιαία πρόταση», ο Ταμπαταμπάι έκανε λόγο για «πολιτική προπαγάνδα του εχθρού», υποστηρίζοντας ότι η ενότητα στην ηγεσία της χώρας είναι «άνευ προηγουμένου και υποδειγματική». Παράλληλα, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να σταματήσει την «εκφοβιστική συμπεριφορά», τονίζοντας πως η πόρτα του διαλόγου παραμένει ανοιχτή, υπό τον όρο του σεβασμού και της λογικής.
Μια μάχη επιβίωσης σε αχαρτογράφητα νερά
Το Ιράν φαίνεται να εισέρχεται σε μια πρωτόγνωρη φάση «αποκεντρωμένης» εξουσίας, όπου η παραδοσιακή έγκριση του Ανώτατου Ηγέτη ίσως δεν είναι πλέον απαραίτητη.
Εγκλωβισμένοι ανάμεσα στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον και μια εγχώρια βάση που θεωρεί κάθε υποχώρηση ως προδοσία, οι Ιρανοί αξιωματούχοι δίνουν μια μάχη επιβίωσης. Όσο ο Μοτζταμπά παραμένει στο σκοτάδι, η σύγχυση για το ποιος κρατά πραγματικά το τιμόνι της χώρας θα συνεχίσει να υπονομεύει κάθε προσπάθεια για μια βιώσιμη συμφωνία.