Οι Χούθι, η σιιτική ένοπλη οργάνωση από την Υεμένη που στηρίζεται από το Ιράν, αναδεικνύονται σε κρίσιμο παράγοντα για την εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς μια ενδεχόμενη πλήρης εμπλοκή τους απειλεί να ανοίξει νέο μέτωπο και να εντείνει τόσο την ενεργειακή όσο και τη γεωπολιτική κρίση.
Οι Χούθι, επίσημα «Ansar Allah» («Υποστηρικτές του Θεού»), αποτελούν μια ένοπλη πολιτικοθρησκευτική οργάνωση που εκπροσωπεί κυρίως τη σιιτική μειονότητα των Ζαϊντί στην Υεμένη. Αναδείχθηκαν τη δεκαετία του 1990 στο βόρειο τμήμα της χώρας και πήραν το όνομά τους από τον ιδρυτή τους, Χουσεΐν αλ-Χούθι. Σήμερα ηγείται ο αδελφός του, Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, με την οργάνωση να ελέγχει μεγάλο μέρος του πυκνοκατοικημένου βορειοδυτικού τμήματος και την πρωτεύουσα Σανάα.
Το κίνημα αυτοπροσδιορίζεται ως μέρος του λεγόμενου «άξονα αντίστασης», υπό την ηγεσία του Ιράν, μαζί με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και τη Χαμάς. Κοινός παρονομαστής αυτής της συμμαχίας είναι η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη Δύση. Σύμφωνα με αναλυτές, οι Χούθι ξεκίνησαν ως θρησκευτικό και κοινωνικό κίνημα αντίδρασης στην αυξανόμενη επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη και στη συμμαχία της τότε κυβέρνησης με τις ΗΠΑ, πριν εξελιχθούν σε πλήρως στρατιωτικοποιημένη δύναμη που ελέγχει κρατικούς θεσμούς και συμμετέχει σε έναν πολυετή εμφύλιο πόλεμο.
Διεθνείς αναλύσεις και δεξαμενές σκέψης περιγράφουν τους Χούθι ως δύναμη «ευθυγραμμισμένη με το Ιράν» και ενταγμένη στη στρατηγική της Τεχεράνης στην περιοχή. Το Ιράν φέρεται να παρέχει τεχνογνωσία, οπλισμό και πολιτική στήριξη, χωρίς ωστόσο να ασκεί πλήρη έλεγχο στις αποφάσεις της οργάνωσης. Οι Χούθι έχουν αναπτύξει σημαντικό οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με τα οποία έχουν πλήξει στόχους στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και, μετά το 2023, πλοία σε κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες.
Μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, η οργάνωση εξαπέλυσε σειρά επιθέσεων με πυραύλους και drones εναντίον εμπορικών και ναυτικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Οι Χούθι δηλώνουν ότι στοχεύουν πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ και ζητούν κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Οι επιθέσεις αυτές προκάλεσαν σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές, οδηγώντας σε αναδρομολόγηση πλοίων μέσω της Αφρικής και σε αύξηση του κόστους ναυτιλίας και ασφάλισης. Οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους απάντησαν με αεροπορικά πλήγματα κατά στόχων των Χούθι στην Υεμένη.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, η πλήρης εμπλοκή των Χούθι στον ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «πολλαπλασιαστής ισχύος» για τον άξονα Ιράν–συμμάχων, διευρύνοντας τη σύγκρουση σε πολλαπλά επίπεδα.
Πρώτον, οι επιθέσεις στη διεθνή ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ εντείνουν την ήδη επιβαρυμένη ενεργειακή κατάσταση. Καθώς τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό διαρκή πίεση, οι θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου μετατοπίζονται προς τη διαδρομή της Διώρυγας του Σουέζ, αυξάνοντας την ευπάθεια του παγκόσμιου εμπορίου.
Δεύτερον, η ικανότητα των Χούθι να πλήττουν στρατιωτικές βάσεις και ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο ενισχύει την πίεση προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής στην Υεμένη.
Τρίτον, η προοπτική ανοίγματος ενός νέου μετώπου στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας περιπλέκει τις διπλωματικές προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Μεγάλα ναυτιλιακά και εισαγωγικά κράτη, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα και χώρες της Ασίας, ασκούν αυξανόμενη πίεση για εξεύρεση λύσης, καθώς το κόστος και η ανασφάλεια στο παγκόσμιο εμπόριο διογκώνονται.
Σε πρόσφατη δήλωση, ανώτερο στέλεχος των Χούθι υποστήριξε ότι η οργάνωση είναι «πλήρως στρατιωτικά έτοιμη, με όλες τις επιλογές στο τραπέζι» και «έτοιμη να εισέλθει στον πόλεμο, εφόσον απαιτηθεί». Η στάση αυτή υποδηλώνει ότι η απόφαση για περαιτέρω κλιμάκωση θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στο τρίγωνο Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ.
Η προοπτική μιας τέτοιας εξέλιξης ενισχύει τους φόβους για έναν πολυμέτωπο περιφερειακό πόλεμο, στον οποίο η Υεμένη και οι θαλάσσιες οδοί γύρω από την Αραβική Χερσόνησο ενδέχεται να μετατραπούν σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης.