Το Ιράκ βρίσκεται αντιμέτωπο με το φάσμα της οικονομικής καταστροφής, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αποκόψει την κύρια αρτηρία των πετρελαϊκών του εξαγωγών.
Με το 94% του αργού πετρελαίου να διακινείται μέσω των Στενών και τα έσοδα από το πετρέλαιο να καλύπτουν το 90% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, η Βαγδάτη βλέπει τις οικονομικές της αντοχές να εξαντλούνται, έχοντας ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις.
Η κατάρρευση της παραγωγής:
Οι επιθέσεις φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στις ενεργειακές υποδομές και η ανασφάλεια στη ναυσιπλοΐα οδήγησαν σε δραματική μείωση της παραγωγής στα νότια κοιτάσματα. Από τα 4,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προ πολέμου, η παραγωγή βυθίστηκε στα 800.000 βαρέλια τον Μάρτιο, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 80%.
Παρά τη σταδιακή ανάκαμψη στα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάιο, οι εξαγωγές παραμένουν «εγκλωβισμένες» στον Περσικό Κόλπο, με δεξαμενόπλοια να παραμένουν ακινητοποιημένα παρά τις διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης για εξαιρέσεις.
Αναζήτηση εναλλακτικών οδών:
Στην προσπάθειά της να παρακάμψει τον αποκλεισμό, η Βαγδάτη στρέφεται σε χερσαίες και παρακαμπτήριες οδούς, οι οποίες όμως κρίνονται προς το παρόν ανεπαρκείς:
Αγωγός Ιράκ-Τουρκίας (ITP): Οι εξαγωγές μέσω Τουρκίας προς το λιμάνι του Τσεϊχάν ανέρχονται μόλις σε 200.000 βαρέλια ημερησίως, πολύ μακριά από τον στόχο των 650.000 βαρελιών. Η λειτουργία του αγωγού περιπλέκεται από τις τεταμένες σχέσεις με την Αυτόνομη Περιοχή του Κουρδιστάν (KRG), αλλά και από το γεγονός ότι η υφιστάμενη συμφωνία με την Άγκυρα λήγει τον Ιούλιο του 2026.
Η οδός της Συρίας: Περίπου 500-700 βυτιοφόρα διασχίζουν καθημερινά τα σύνορα προς το λιμάνι Μπανιάς της Συρίας. Ωστόσο, η χωρητικότητα του λιμανιού και τα διοικητικά εμπόδια περιορίζουν τη ροή σε μόλις 60.000 βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε κλάσμα της προπολεμικής παραγωγής.
Ο αγωγός προς Σαουδική Αραβία (IPSA): Αν και εξετάζεται η επαναλειτουργία του αγωγού που παραμένει ανενεργός από το 1991, τα πολιτικά εμπόδια και οι πρόσφατες επιθέσεις ιρακινών πολιτοφυλακών σε σαουδικούς στόχους καθιστούν το σενάριο αυτό εξαιρετικά απίθανο.
Το διπλωματικό αδιέξοδο:
Η Βαγδάτη καλείται τώρα να διαπραγματευτεί «σανίδα σωτηρίας» με τους γείτονές της (Τουρκία, Κουρδιστάν, Σαουδική Αραβία), την ίδια στιγμή που φιλοϊρανικές ομάδες εντός του Ιράκ συνεχίζουν να στοχεύουν τους ίδιους αυτούς δυνητικούς εταίρους με drones και πυραύλους.
Η έλλειψη υποδομών και η χρόνια εξάρτηση από τον Ορμούζ άφησαν τη χώρα απροετοίμαστη, μετατρέποντας μια γεωπολιτική κρίση σε υπαρξιακή οικονομική απειλή.