Έξι μήνες μετά το ξεσπασμα των πολεμικών επιχειρήσεων, η κυβέρνηση των ΗΠΑ μετατοπίζει το κέντρο βάρους της σύγκρουσης με το Ιράν από το στρατιωτικό στο οικονομικό πεδίο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εξήγγειλαν μια εκστρατεία «οικονομικής D-Day», προειδοποιώντας με αυστηρές κυρώσεις ακόμη και τρίτες χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη, με στόχο την πλήρη εξάντληση των οικονομικών της πόρων.
Η ελεύθερη πτώση του νομίσματος και ο εφιάλτης του πληθωρισμού
Η αμερικανική πίεση βρίσκει την ιρανική οικονομία σε κατάσταση οξείας κρίσης, η οποία αποτυπώνεται αρχικά στην αγορά συναλλάγματος. Το ιρανικό ριάλ σημείωσε νέο ιστορικό χαμηλό, φτάνοντας τις 2,02 εκατομμύρια μονάδες ανά δολάριο (πτώση 22% μέσα σε έξι μήνες), συμπαρασύροντας το κόστος των εισαγωγών σε βασικά αγαθά.
Παράλληλα, το ΔΝΤ προβλέπει πληθωρισμό 68,9% για το 2026, ενώ τα εγχώρια στοιχεία δείχνουν αύξηση 87,9% στις τιμές καταναλωτή και πάνω από 128% στις τιμές τροφίμων και ποτών σε ετήσια βάση.
Ασφυξία στα νοικοκυριά και «μπλόκο» στα πετρελαϊκά έσοδα
Η δραματική απώλεια της αγοραστικής δύναμης αναγκάζει πλέον ακόμη και τη μεσαία τάξη να περιορίσει τη διατροφή της και τις βασικές της ανάγκες, με τον κίνδυνο η οικονομική δυσαρέσκεια να μετατραπεί σε κοινωνική αναταραχή.
Την ίδια στιγμή, λόγω του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου προς την Κίνα —τον κυριότερο αγοραστή του Ιράν— υποχώρησαν στα 534.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, στερεύοντας την κύρια πηγή σκληρού συναλλάγματος της χώρας.
Το φάσμα της ύφεσης και το αβέβαιο μέλλον της σύγκρουσης
Η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5,4% το 2026, ενώ η ανεργία των νέων έχει ήδη αγγίξει το 23,4% εν μέσω κλεισίματος επιχειρήσεων. Παρά τις αναφορές του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν για πιθανό τερματισμό του πολέμου όσο η χώρα βρίσκεται σε θέση ισχύος, παρατηρητές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη διαθέτει ιστορικά υψηλή αντοχή στις κυρώσεις.
Η αμερικανική τακτική στοχεύει να καταστήσει τη συνέχιση των επιχειρήσεων οικονομικά αδύνατη, ωστόσο η οικονομική ασφυξία ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση αντί για άμεση συνθηκολόγηση.