Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υπερασπίστηκε την απόφασή του να απομακρύνει από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον Μιχάιλο Φέντοροφ, επιβεβαιώνοντας παράλληλα ότι οι σχέσεις μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου και της ανώτατης στρατιωτικής διοίκησης είχαν οδηγηθεί σε αδιέξοδο.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Κίεβο, παρουσία του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι είχε προηγηθεί ένας «δύσκολος διάλογος» μεταξύ του Φέντοροφ, ο οποίος θεωρείται από πολλούς εκφραστής μεταρρυθμίσεων και εκσυγχρονισμού, και του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, αντιστράτηγου Ολεξάντρ Σίρσκι.
«Θα ήθελα πολύ να δω ενότητα. Οι δύο πλευρές δεν τη βρήκαν. Και το πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στις πλευρές, αλλά και σε εμένα τον ίδιο. Όμως τα πράγματα έχουν ως έχουν. Και σε μια τέτοια κατάσταση, έχεις μια επιλογή: ή τη μία πλευρά ή την άλλη», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Παράλληλα, ανακοίνωσε τον διορισμό του υπηρεσιακού επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας, Γεβχένι Χμάρα, στη θέση του υπηρεσιακού υπουργού Άμυνας, ζητώντας από το ουκρανικό κοινοβούλιο να εγκρίνει τον διορισμό του.
Αντιδράσεις στην Ουκρανία
Η απόφαση του Ζελένσκι να στηρίξει τον αρχηγό του στρατού προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας, ενώ σύμφωνα με το δημοσίευμα προκάλεσε προβληματισμό και σε ορισμένους από τους διεθνείς εταίρους της Ουκρανίας.
Περισσότεροι από 1.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Κίεβο, εκφράζοντας τη στήριξή τους στον Μιχάιλο Φέντοροφ. Στα πλακάτ που κρατούσαν αναγράφονταν συνθήματα όπως «Για ποιο λόγο;» και «Έχετε μυαλό στο κεφάλι σας;», ενώ ακούστηκαν και συνθήματα κατά του Ολεξάντρ Σίρσκι.
Πρόκειται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για μία από τις ελάχιστες μεγάλες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί μετά τη ρωσική εισβολή το 2022. Αντίστοιχες αντιδράσεις είχαν καταγραφεί και πριν από περίπου έναν χρόνο, όταν ο Ζελένσκι επιχείρησε να καταργήσει δύο υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς, απόφαση που τελικά ανακάλεσε.
Οι αιχμές του Φέντοροφ κατά της στρατιωτικής ηγεσίας
Σε ξεχωριστή συνέντευξη Τύπου, ο Μιχάιλο Φέντοροφ εξαπέλυσε ευθείες βολές κατά της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας, κατηγορώντας την ότι παρεμπόδιζε τις μεταρρυθμίσεις και λειτουργούσε με «σοβιετικές μεθόδους».
Όπως υποστήριξε, κρίσιμες αποφάσεις, όπως η ενίσχυση συγκεκριμένων στρατιωτικών μονάδων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), λαμβάνονταν με κριτήριο τη «νομιμοφροσύνη» και όχι τις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
«Είναι αδύνατο να αναπτυχθεί το σύστημα σε αυτή τη βάση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο πρώην υπουργός ανέφερε ακόμη ότι το Γενικό Επιτελείο είχε αντιταχθεί στις προτάσεις του για τη δημιουργία κέντρων αριστείας και για την αναδιοργάνωση της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, επιλέγοντας, όπως είπε, να μπλοκάρει κάθε μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία μέσω γραφειοκρατικών αντιπαραθέσεων.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι είχε εισηγηθεί την αντικατάσταση του Ολεξάντρ Σίρσκι, εκτιμώντας ότι η συγκεκριμένη πρόταση συνέβαλε στην αποπομπή του από την κυβέρνηση.
«Αυτού του είδους η κουλτούρα πρέπει να εξαλειφθεί, διότι διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να νικήσουμε έναν εχθρό του οποίου το σύστημα μαστίζεται από τα ίδια ακριβώς προβλήματα. Δεν έχουμε άλλη επιλογή αν θέλουμε να νικήσουμε τη Ρωσία ασύμμετρα, με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες», δήλωσε.
Ο Φέντοροφ γνωστοποίησε επίσης ότι απέρριψε πρόταση του Ζελένσκι να παραμείνει στην κυβέρνηση ως σύμβουλος.
Ανασχηματισμός και πολιτικές προεκτάσεις
Την ίδια ώρα, το ουκρανικό κοινοβούλιο έκανε δεκτή την παραίτηση της αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Γιούλια Σβιριντένκο, στο πλαίσιο του κυβερνητικού ανασχηματισμού που προωθεί ο Ζελένσκι. Σύμφωνα με πληροφορίες, επικρατέστερος για τη διαδοχή της εμφανίζεται ο επικεφαλής της κρατικής ενεργειακής εταιρείας Naftogaz, Σέρχι Κορέτσκι.
Τα επικριτικά σχόλια του Φέντοροφ εκτιμάται ότι ενδέχεται να εντείνουν την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τον ανασχηματισμό.
Παρότι αναγνώρισε τον ρόλο του Σίρσκι στην αποτροπή της κατάληψης του Κιέβου από τις ρωσικές δυνάμεις κατά την έναρξη της εισβολής, τον κατηγόρησε ότι απέφευγε τον ουσιαστικό διάλογο και προτιμούσε, όπως είπε, να «εξυφαίνει ίντριγκες» που «διχάζουν τη χώρα».
Εικασίες για τα κίνητρα της αποπομπής
Η απομάκρυνση του 35χρονου Φέντοροφ έχει πυροδοτήσει εικασίες σχετικά με τα πραγματικά κίνητρα της απόφασης του Ζελένσκι.
Διαδηλωτές που συγκεντρώθηκαν έξω από το Θέατρο Ιβάν Φράνκο στο Κίεβο υποστήριξαν ότι ο πρώην υπουργός αποπέμφθηκε επειδή θεωρούνταν πιθανός μελλοντικός πολιτικός αντίπαλος του προέδρου.
Υπενθυμίζεται ότι το 2024 ο Ζελένσκι είχε απομακρύνει από τη θέση του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων τον ιδιαίτερα δημοφιλή στρατηγό Βαλέρι Ζαλούζνι, διορίζοντάς τον στη συνέχεια πρεσβευτή της Ουκρανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ένας από τους διαδηλωτές, ο Αντρίι Ντλίγκατς, υποστήριξε ότι ο Φέντοροφ εξέφραζε ένα μοντέλο διακυβέρνησης βασισμένο στη διαφάνεια, την καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό, ενώ χαρακτήρισε τον Σίρσκι εκπρόσωπο μιας παλαιότερης στρατιωτικής νοοτροπίας. Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι το στενό περιβάλλον του προέδρου αντιδρά σε κάθε πρόσωπο που εμφανίζει πολιτικές φιλοδοξίες, εκτίμηση που δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.