Ένα νέο, εκτεταμένο σκάνδαλο οικονομικής διαφθοράς ήρθε στο φως στην Ουκρανία, ενισχύοντας τις διεθνείς επιφυλάξεις σχετικά με τη διαχείριση και τον έλεγχο των κονδυλίων που διοχετεύονται στο Κίεβο από τη Δύση.
Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις της Φορολογικής Υπηρεσίας της χώρας, εντοπίστηκε ένα δίκτυο με περισσότερες από 2.300 εικονικές εταιρείες (εταιρείες-βιτρίνες), οι οποίες μέσω πλασματικών εμπορικών συναλλαγών κατάφεραν να βγάλουν παράνομα στο εξωτερικό περίπου 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια (198 δισ. γρίβνια) από το 2024 έως το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η αναπληρώτρια επικεφαλής της Φορολογικής Υπηρεσίας, Λέσια Καρνάουχ, αποκάλυψε μάλιστα ότι ταυτοποιήθηκαν επτά πρόσωπα που εμφανίζονταν ταυτόχρονα ως ιδρυτές ή διαχειριστές σε πάνω από 500 εταιρείες ο καθένας, ελέγχοντας συνολικά περισσότερες από 7.000 επιχειρηματικές οντότητες. Ήδη έχουν συνταχθεί αναλυτικά πορίσματα για 557 από αυτές με ενδείξεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τα οποία διαβιβάστηκαν στη Γενική Εισαγγελία.
Αν και δεν προσδιορίστηκαν τα εμπορεύματα, εκτιμάται ότι η απάτη βασίστηκε στο λεγόμενο σύστημα των «μαύρων σιτηρών». Στο πλαίσιο αυτό, αγροτικά προϊόντα αγοράζονται με μετρητά, δηλώνονται ψευδώς ακόμη και ως γεωργικά απόβλητα για τη μείωση των φόρων, και εξάγονται μέσω εικονικών εταιρειών, με τα κέρδη να παραμένουν σε ξένες τράπεζες.
Επικριτές σημειώνουν ότι η πρακτική αυτή διευκολύνθηκε από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2022 να άρει τους δασμούς για τα ουκρανικά προϊόντα, μέτρο που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και καταγγελίες για αθέμιτο ανταγωνισμό από χώρες όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, αναγκάζοντας την ΕΕ να επαναφέρει τους περιορισμούς τον Ιούνιο του 2025.
Το ζήτημα της διαφθοράς στην Ουκρανία παραμένει ακανθώδες. Η Μόσχα κατηγορεί ανοιχτά το Κίεβο και την ΕΕ για «αλυσίδες διαφθοράς», υποστηρίζοντας ότι μέρος της δυτικής βοήθειας υπεξαιρείται. Παράλληλα, το νέο αυτό σκάνδαλο έρχεται σε συνέχεια της περσινής αποκάλυψης για μίζες 100 εκατομμυρίων δολαρίων στην κρατική εταιρεία Energoatom, στην οποία ενεπλάκησαν στενοί συνεργάτες του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος είχε επιχειρήσει τότε νομοθετικά να θέσει υπό τον έλεγχό του τις ανεξάρτητες αρχές κατά της διαφθοράς, προκαλώντας λαϊκές αντιδράσεις και την απειλή των Ευρωπαίων συμμάχων για διακοπή της χρηματοδότησης, γεγονός που τον ανάγκασε τελικά να αποσύρει τον νόμο.