Με την απομάκρυνση της ηγεσίας στη Βενεζουέλα, τις ανοιχτές αναφορές στον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών της αποθεμάτων και τις στρατιωτικές απειλές προς άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, ο Ντόναλντ Τραμπ εγκαινιάζει το νέο έτος με μια ιδιαίτερα επιθετική εξωτερική πολιτική. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι δηλώσεις περί προσάρτησης της Γροιλανδίας – ακόμη και με τη χρήση βίας – καθώς και η επαναφορά στο τραπέζι του ενδεχομένου νέων πληγμάτων κατά του Ιράν. Έναν χρόνο μετά την ανάληψη της προεδρίας, ο Τραμπ φαίνεται να απομακρύνεται ριζικά από τη διεθνή τάξη πραγμάτων που οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέβαλαν στη διαμόρφωσή της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η στροφή αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε συμμάχους και αντιπάλους, οι οποίοι προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον. Πρώην σύμβουλοι εξωτερικής πολιτικής εκφράζουν ανησυχία για την ταχύτητα με την οποία αποδομούνται σταθερές αρχές που επί δεκαετίες λειτουργούσαν ως πυλώνες διεθνούς ασφάλειας και σταθερότητας.
Μέσα σε λίγους μήνες, ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι προτιμά τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, όπως δείχνουν τα αεροπορικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και η στοχευμένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Παρά το προεκλογικό αφήγημα περί αποφυγής νέων πολέμων, ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει αποφασισμένος να επαναβεβαιώσει την αμερικανική κυριαρχία, ιδίως στο δυτικό ημισφαίριο.
Αναλυτές και διπλωμάτες εκτιμούν ότι ο Τραμπ επαναφέρει μια λογική «σφαιρών επιρροής», έννοια που η διεθνής κοινότητα είχε σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείψει. Η προσέγγιση αυτή παραπέμπει στο Δόγμα Μονρόε, με το οποίο οι ΗΠΑ εδραίωσαν την κυριαρχία τους στη Λατινική Αμερική, και σήμερα επανέρχεται, αναθεωρημένη, ως «Δόγμα Τραμπ».
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία σε παραδοσιακούς συμμάχους, ιδίως στην Ευρώπη, όπου αυξάνονται οι φόβοι για τη δέσμευση των ΗΠΑ στη συλλογική άμυνα απέναντι στη Ρωσία. Η προοπτική διεκδίκησης της Γροιλανδίας έχει θορυβήσει τη Δανία και εγείρει ερωτήματα για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ενώ Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούν για διάβρωση κοινών αξιών και κίνδυνο διεθνούς αποσταθεροποίησης.
Ανησυχία καταγράφεται και στην Ασία, με Ιάπωνες αξιωματούχους να επανεξετάζουν τις αμυντικές τους επιλογές, εκτιμώντας ότι οι αμερικανικές κινήσεις αλλάζουν τις ισορροπίες στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, χώρες αποφεύγουν την ανοιχτή σύγκρουση με την Ουάσιγκτον, φοβούμενες επιδείνωση των διπλωματικών σχέσεων.
Οι επικριτές του Τραμπ κάνουν λόγο για νεοαποικιακή πολιτική στη Λατινική Αμερική, ενώ ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η επαναφορά της αμερικανικής επιρροής είναι αναγκαία, ιδίως απέναντι στη διείσδυση της Κίνας. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η παραβίαση διεθνών κανόνων από τις ΗΠΑ μπορεί να ενθαρρύνει δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία να κινηθούν πιο επιθετικά στις δικές τους περιφέρειες.
Με τον Τραμπ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών παρεμβάσεων, ακόμη και εκτός Λατινικής Αμερικής, η διεθνής κοινότητα βλέπει να διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο διεθνών σχέσεων: λιγότερο βασισμένο στη συνεργασία και περισσότερο στη λογική της ισχύος, όπου η δύναμη υπερισχύει της διπλωματίας.