Η ηγεσία του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εικόνα πλήρους διπλωματικής σύγχυσης, καθώς οι δηλώσεις του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν για «συγγνώμη» προς τις γειτονικές χώρες επισκιάστηκαν άμεσα από τις επιθετικές προειδοποιήσεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC).
Ενώ ο Πρόεδρος επιχείρησε να κατευνάσει τις εντάσεις με τους γείτονες του Κόλπου, η στρατιωτική ηγεσία της χώρας έσπευσε να υπογραμμίσει ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν εφόσον οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χρησιμοποιούν το έδαφος των χωρών αυτών ως ορμητήριο.
Αντικρουόμενες προσεγγίσεις στην Τεχεράνη
Το Σάββατο, ο κ. Πεζεσκιάν προέβη σε μια απρόσμενη κίνηση, ζητώντας προσωπικά συγγνώμη από τις γειτονικές χώρες που επλήγησαν από ιρανικά πυρά, χαρακτηρίζοντάς τις «αδελφές χώρες» και τονίζοντας ότι το Ιράν δεν είχε πρόθεση να παραβιάσει την κυριαρχία τους.
Ωστόσο, η αντίδραση των Φρουρών της Επανάστασης ήταν άμεση και καταλυτική: διαμήνυσαν ότι οι ένοπλες δυνάμεις σέβονται μεν τους γείτονες, αλλά προειδοποίησαν πως κάθε υποδομή που φιλοξενεί δυνάμεις των ΗΠΑ ή του Ισραήλ θεωρείται πλέον «νόμιμος στόχος».
Η αντίδραση των κρατών του Κόλπου
Οι χώρες της περιοχής αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό τα μηνύματα από την Τεχεράνη. Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν καταγράψει πλήγματα ή επιθέσεις με drones σε κρίσιμες υποδομές, όπως αεροδρόμια και διπλωματικές συνοικίες.
Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ιράν ως «επικίνδυνες πράξεις επιθετικότητας» που θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα της περιοχής. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το έλλειμμα επικοινωνίας με μια ενιαία ιρανική ηγεσία καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια διαπραγμάτευσης.
Ερμηνείες και πολιτικές σκοπιμότητες
Η προσπάθεια του κ. Πεζεσκιάν να ανασκευάσει, υποστηρίζοντας ότι τα λόγια του «παρερμηνεύθηκαν» από τον εχθρό, αποδίδεται από πολλούς αναλυτές στην περιορισμένη πολιτική του εμπειρία. Στην πραγματικότητα, το Ιράν δείχνει να δίνει προτεραιότητα στη στρατηγική των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι έχουν τον κύριο λόγο στα θέματα ασφαλείας. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η ρητορική του Προέδρου ενδέχεται να απευθυνόταν περισσότερο σε χώρες όπως η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, για να αποφευχθεί μια περαιτέρω κλιμάκωση με κράτη με τα οποία το Ιράν έχει ισχυρούς εθνοτικούς ή γεωπολιτικούς δεσμούς.
Η διεθνής κοινότητα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ερμηνεύει τη στάση του Ιράν ως «παράδοση», παρακολουθεί τις εξελίξεις, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν ότι σε περίοδο πολέμου, η μοναδική φωνή που καθορίζει τις εξελίξεις στο Ιράν παραμένει εκείνη των στρατιωτικών κύκλων και του γραφείου του Ανώτατου Ηγέτη.