Περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ, ή 8%, σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει το νέο διαπραγματευτικό σχέδιο της Ιρλανδικής Προεδρίας για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ των κρατών μελών, ενώ στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του έτους.
Η Ιρλανδική Προεδρία παρουσίασε το σχέδιό της για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών μελών.
Πρόκειται για διαπραγματευτικό πλαίσιο και όχι για οριστική συμφωνία, με τις τελικές αποφάσεις για το ύψος και την κατανομή των κονδυλίων να παραμένουν ανοιχτές.
Περικοπές 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν
Παρουσιάζοντας το σχέδιο, ο Ιρλανδός υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας, Τόμας Μπερν, εξήγησε ότι η Προεδρία επιδιώκει έναν συμβιβασμό ανάμεσα στις νέες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ένωσης και στις δημοσιονομικές δυνατότητες των κρατών μελών.
Όπως ανέφερε, η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει πιο συγκρατημένη αύξηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού σε σύγκριση με εκείνη που εισηγήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Με βάση αυτή την εκτίμηση, προτείναμε συνολικές περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση, σε σταθερές τιμές του 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση κατά 8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής», δήλωσε.
Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός αντιστοιχεί στο 1,16% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Μπερν, παρά τις περικοπές σε σχέση με το σχέδιο της Κομισιόν, ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει σημαντική αύξηση έναντι του ισχύοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Η αύξηση αυτή υπερβαίνει το 30%, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ιρλανδική Προεδρία, φτάνει περίπου το 47% εάν συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός.
Το «δημοσιονομικό τρίλημμα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο Ιρλανδός υφυπουργός έκανε λόγο για ένα «δημοσιονομικό τρίλημμα», περιγράφοντας τη δυσκολία χρηματοδότησης νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων χωρίς να περιοριστεί η στήριξη παραδοσιακών πολιτικών.
Όπως εξήγησε, η ΕΕ καλείται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, την έρευνα, την καινοτομία, την ασφάλεια και την άμυνα, διατηρώντας παράλληλα τη χρηματοδότηση βασικών πολιτικών και λαμβάνοντας υπόψη τις δημοσιονομικές συνθήκες κάθε κράτους μέλους.
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις, αναγνώρισε ότι το σχέδιο δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις πλευρές.
«Μια πρόταση σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας δεν είναι δυνατόν να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις όλων των πλευρών», δήλωσε.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι το κείμενο έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026.
Διατηρούνται οι πόροι για αγροτική πολιτική και συνοχή
Μία από τις τρεις βασικές προτεραιότητες του σχεδίου είναι η διατήρηση των εθνικών κατανομών χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με την Ιρλανδική Προεδρία, η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στην προστασία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και της πολιτικής συνοχής, δύο βασικών πυλώνων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Οι συγκεκριμένες πολιτικές χρηματοδοτούν, μεταξύ άλλων, την αγροτική παραγωγή, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών.
Όπως ανέφερε ο Μπερν, σε σύγκριση με το ισχύον ΠΔΠ, σχεδόν όλα τα προγράμματα προβλέπεται να λάβουν αυξημένους πόρους στο νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο.
Πάνω από 400 δισ. ευρώ για την ανταγωνιστικότητα
Η δεύτερη προτεραιότητα αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, της έρευνας, της καινοτομίας, της ασφάλειας και της άμυνας.
Το σχέδιο προβλέπει περισσότερα από 400 δισ. ευρώ για τα ευρωπαϊκά ταμεία ανταγωνιστικότητας, ποσό που, σύμφωνα με την Ιρλανδική Προεδρία, υπερδιπλασιάζει τους αντίστοιχους πόρους σε σχέση με το ισχύον δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η ενίσχυση των συγκεκριμένων τομέων αποτελεί κεντρική επιλογή της πρότασης, καθώς η ΕΕ επιδιώκει να χρηματοδοτήσει νέες στρατηγικές προτεραιότητες χωρίς να εγκαταλείψει τις υφιστάμενες πολιτικές της.
Χρηματοδότηση για την Ουκρανία και 25 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια
Η τρίτη προτεραιότητα αφορά τη διατήρηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Παράλληλα, στο σχέδιο προβλέπεται δέσμευση 25 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια.
Οι δύο αυτές προβλέψεις εντάσσονται στις εξωτερικές προτεραιότητες του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Στόχος η συμφωνία έως το τέλος του 2026
Παρά τις προτεινόμενες μειώσεις, η Ιρλανδική Προεδρία υποστηρίζει ότι το σχέδιό της επιτυγχάνει μια ισορροπία μεταξύ των αυξημένων χρηματοδοτικών αναγκών της ΕΕ και των δημοσιονομικών περιορισμών των κρατών μελών.
Ωστόσο, οι αντιδράσεις που έχουν ήδη εκδηλωθεί καταδεικνύουν τις δυσκολίες επίτευξης συναίνεσης για την κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων.
Το κείμενο θα αποτελέσει τη βάση των επόμενων διαπραγματεύσεων, με την Ιρλανδική Προεδρία να επιδιώκει την ολοκλήρωση της συμφωνίας έως το τέλος του έτους.
Οι περικοπές των 141 δισ. ευρώ δεν αποτελούν ακόμη οριστική απόφαση, καθώς το ύψος και οι επιμέρους κατανομές του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.