Οι διεθνείς επιθεωρητές πρόκειται να επιστρέψουν άμεσα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, όπως δήλωσε ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι.
Μιλώντας από τη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας, ο Γκρόσι υπογράμμισε ότι το διμερές μνημόνιο κατανόησης θέτει ρητά το ιρανικό πυρηνικό υλικό υπό την εποπτεία του οργανισμού, υποβαθμίζοντας τις τρέχουσες διαφωνίες για το ακριβές χρονοδιάγραμμα της επιστροφής των κλιμακίων.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται το πιο κρίσιμο βήμα για να εφαρμοστεί η πρόσφατη προσωρινή συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, παρά τις διαφωνίες και τις αντικρουόμενες δηλώσεις που προηγήθηκαν μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Το στοίχημα του ελέγχου και το οπλοστάσιο της Τεχεράνης
Η πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών θεωρείται ο κρισιμότερος κρίκος για την υλοποίηση της συμφωνίας, η οποία προβλέπει την αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Η Τεχεράνη είχε αποκλείσει τη ΔΟΑΕ από τα βασικά κέντρα εμπλουτισμού μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ το 2025. Δυτικές αναλύσεις προειδοποιούν ότι η χώρα διαθέτει πλέον επαρκές απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% –κάτι πρωτοφανές για κράτος χωρίς επίσημο πυρηνικό πρόγραμμα– το οποίο θα μπορούσε θεωρητικά να μετατραπεί σε έως και δέκα πυρηνικά όπλα.
Διπλωματικό αλαλούμ μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης
Οι δηλώσεις Γκρόσι έρχονται να εξισορροπήσουν ένα έντονο παρασκήνιο αντικρουόμενων τοποθετήσεων. Μόλις την Τρίτη, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε τις δηλώσεις του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη επίσκεψη σε εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από αμερικανικά πλήγματα κατά το προηγούμενο έτος.
Μέχρι στιγμής, η ΔΟΑΕ έχει καταφέρει να επισκεφθεί δευτερεύουσες υποδομές, όπως ο σταθμός του Μπουσέρ, παραμένοντας όμως στο «σκοτάδι» αναφορικά με τα κύρια κέντρα εμπλουτισμού και τους φυγοκεντρητές. Η απουσία αυτή τροφοδοτεί τις ανησυχίες διεθνών αναλυτών για πιθανή μεταφορά πυρηνικού υλικού σε μη δηλωμένες, κρυφές τοποθεσίες.
Μια εύθραυστη συμφωνία σε τεντωμένο σχοινί
Η προσωρινή συμφωνία, που επιτεύχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, προσφέρει στο Ιράν μερική άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο πετρέλαιο με αντάλλαγμα τη μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού, δίνοντας στις δύο πλευρές ένα παράθυρο 60 ημερών για ευρύτερες διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, το κλίμα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστο, καθώς οι αναζωπυρώσεις στην περιοχή και οι νέες συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο απειλούν να τινάξουν τη διπλωματική προσπάθεια στον αέρα.