Η Σαουδική Αραβία προχωρά σε δραστικές περικοπές στις δαπάνες της, αναστέλλοντας τη σύναψη νέων συμβάσεων με δυτικές εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και καθυστερώντας ορισμένες πληρωμές, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα.
Όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα των Financial Times, η απόφαση αυτή του Ριάντ συνδέεται άμεσα με την ανάγκη αύξησης των αμυντικών δαπανών, μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, ο οποίος οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει έντονες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά του βασιλείου, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να αναθεωρήσει τις προτεραιότητες του φιλόδοξου προγράμματος «Vision 2030» του Πρίγκιπα Διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Τα μεγάλα έργα του προγράμματος, όπως η φουτουριστική πόλη Neom, που αποτελούσαν μέχρι πρότινος «χρυσορυχείο» για κολοσσούς όπως η McKinsey και η Boston Consulting Group, μπαίνουν πλέον στο μικροσκόπιο για λόγους δημοσιονομικής σύνεσης.
Η αλλαγή στρατηγικής και οι αντιδράσεις
Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, οι εντολές από το Υπουργείο Οικονομικών είναι σαφείς: καμία νέα ανάθεση δεν εγκρίνεται χωρίς ειδική προέγκριση, ενώ οι πληρωμές τιμολογίων έχουν παγώσει τουλάχιστον έως τα τέλη Ιουνίου. Παρά τις επίσημες διαψεύσεις του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο υποστηρίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των τιμολογίων εξοφλείται εντός των συμβατικών ορίων, είναι σαφές ότι η κλιμάκωση της περιφερειακής έντασης έχει φέρει το Ριάντ σε θέση άμυνας.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται να χρησιμοποιεί την τρέχουσα κρίση ως μια βολική ευκαιρία για τον εξορθολογισμό των υπερβολικών δαπανών σε megaprojects που είχαν ξεφύγει σε κόστη. Τα κεφάλαια αυτά ανακατευθύνονται πλέον προς την ενίσχυση της άμυνας και την ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία λειτουργεί ως η βασική εναλλακτική οδός για τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, μετά τον αποκλεισμό των Στενών.
Οικονομικό έλλειμμα και διπλωματικές κινήσεις
Παρά την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, που οδήγησε τα έσοδα από τις εξαγωγές σε υψηλά τριετίας τον Μάρτιο, το δημοσιονομικό έλλειμμα του πρώτου τριμήνου άγγιξε τα 33,5 δισεκατομμύρια δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από το 2018. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην άνοδο των αμυντικών δαπανών κατά 26%, αλλά και στα αυξημένα κυβερνητικά κονδύλια για την άμβλυνση των επιπτώσεων του πολέμου.
Στο διπλωματικό πεδίο, το Ριάντ αναζητά νέες ισορροπίες. Πέρα από την ενίσχυση των αμυντικών δεσμών με την Τουρκία και το Πακιστάν, κυκλοφορούν πληροφορίες ότι η Σαουδική Αραβία έχει ρίξει στο τραπέζι την ιδέα ενός «συμφώνου μη επίθεσης» μεταξύ του Ιράν και των γειτονικών κρατών, ακολουθώντας το μοντέλο των Συμφωνιών του Ελσίνκι του 1975, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής.