Σε κρίσιμη καμπή το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα: Εκεχειρία με ανοιχτά μέτωπα και αβέβαιη επόμενη ημέρα

 
γαζα

Ενημερώθηκε: 03/02/26 - 08:53

Στη δεύτερη και πιο απαιτητική φάση του εισέρχεται το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου μέσω του αφοπλισμού της Χαμάς, της πλήρους αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων και της ανοικοδόμησης του παλαιστινιακού θύλακα υπό διεθνή εποπτεία.

Η πρώτη φάση, που τέθηκε σε εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2024, προέβλεπε κατάπαυση του πυρός, ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων, μερική αποχώρηση του Ισραήλ, αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και επαναλειτουργία του περάσματος της Ράφα προς την Αίγυπτο. Το πλαίσιο αυτό έτυχε ευρείας διεθνούς στήριξης και συνοδεύτηκε από απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για μεταβατική διακυβέρνηση και ανάπτυξη διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης.

Παρά την παύση των εκτεταμένων εχθροπραξιών μετά τις 10 Οκτωβρίου, η κατάσταση στο έδαφος παραμένει εύθραυστη. Οι αρχές της Γάζας κάνουν λόγο για εκατοντάδες Παλαιστίνιους νεκρούς από ισραηλινά πυρά μετά την εκεχειρία, ενώ το Ισραήλ αναφέρει απώλειες στρατιωτών από επιθέσεις ενόπλων ομάδων. Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν πάνω από το μισό της Γάζας, κυρίως κατεστραμμένες περιοχές κοντά στα σύνορα, με περισσότερους από δύο εκατομμύρια κατοίκους να ζουν στριμωγμένοι σε μια στενή παράκτια ζώνη, συχνά σε κατεστραμμένα ή πρόχειρα καταλύματα. Την ίδια ώρα, οργανώσεις αρωγής επισημαίνουν ότι η ροή βοήθειας παραμένει περιορισμένη, ενώ ένοπλες παλαιστινιακές ομάδες αντίπαλες της Χαμάς έχουν αναπτύξει παρουσία σε ισραηλινοελεγχόμενες περιοχές.

Η δεύτερη φάση του σχεδίου προβλέπει τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς, την ολοκληρωτική αποχώρηση του ισραηλινού στρατού και τη μεταβίβαση της διοίκησης της Γάζας σε επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών, υπό την εποπτεία ενός διεθνούς σχήματος που έχει ονομαστεί «Board of Peace». Ωστόσο, η Χαμάς εξακολουθεί να διαθέτει ρουκέτες και χιλιάδες ελαφρά όπλα, ενώ διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι δεν της έχουν παρουσιαστεί ακόμη συγκεκριμένες προτάσεις αφοπλισμού. Παράλληλα, η οργάνωση διαπραγματεύεται την ενσωμάτωση περίπου 10.000 αστυνομικών της στη νέα διοίκηση, ενδεχόμενο που απορρίπτει κατηγορηματικά το Ισραήλ, το οποίο προειδοποιεί ότι μπορεί να επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις αν δεν υπάρξει συμμόρφωση.

Σημαντικές πτυχές του σχεδίου παραμένουν θολές, όπως η σύνθεση και οι αρμοδιότητες της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, ο ρόλος και οι μεταρρυθμίσεις της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα, καθώς και η χρηματοδότηση και η εποπτεία της ανοικοδόμησης. Το όραμα του Τζάρεντ Κούσνερ για μια «Νέα Γάζα» περιγράφει έναν σύγχρονο, ανασυγκροτημένο θύλακα, χωρίς όμως να απαντά σε κρίσιμα ζητήματα όπως τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα, οι αποζημιώσεις και η στέγαση των εκατοντάδων χιλιάδων εκτοπισμένων.

Η μερική επαναλειτουργία της Ράφα προσφέρει μια ανάσα στον πληθυσμό, διευκολύνοντας περιορισμένα τη μετακίνηση και την είσοδο βοήθειας. Ωστόσο, ο συνεχιζόμενος ισραηλινός έλεγχος, οι περιορισμοί στην ανθρωπιστική πρόσβαση και τα επεισόδια βίας υπογραμμίζουν την επισφαλή φύση της εκεχειρίας. Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί παραμένουν επιφυλακτικοί για το μέλλον, καθώς η απουσία σαφών συμφωνιών για τον αφοπλισμό και τη διακυβέρνηση διατηρεί υψηλό τον κίνδυνο αναζωπύρωσης της σύγκρουσης.

Συνολικά, το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα αναδεικνύει τις δυσκολίες εφαρμογής μιας σύνθετης, διεθνώς διαμεσολαβημένης λύσης σε ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον. Χωρίς δεσμευτικούς μηχανισμούς ασφάλειας, ξεκάθαρο πλαίσιο διακυβέρνησης και αξιόπιστο σχέδιο ανοικοδόμησης, η δεύτερη φάση κινδυνεύει να βαλτώσει, αφήνοντας τη Γάζα σε μια παρατεταμένη κατάσταση εύθραυστης ειρήνης και ατελών στόχων.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ