Ένα κρίσιμο βήμα για την υλοποίηση της ειρηνευτικής πρωτοβουλίας του Ντόναλντ Τραμπ σημειώθηκε τη Δευτέρα με το άνοιγμα του περάσματος της Ράφας στα σύνορα Γάζας-Αιγύπτου.
Ωστόσο, η μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου αποδεικνύεται εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς το θεμελιώδες ερώτημα του αφοπλισμού της Χαμάς παραμένει το μεγάλο «αγκάθι» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανέναρξη των εχθροπραξιών.
Το πλάνο 20 σημείων και η «δεύτερη φάση»
Το όραμα του Αμερικανού προέδρου, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, προβλέπει μια ριζική αναδιάρθρωση της περιοχής. Στον πυρήνα του βρίσκεται ο αφοπλισμός της ισλαμιστικής οργάνωσης, ο τερματισμός της κυριαρχίας της στη Γάζα και η πλήρης αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων. Τη διακυβέρνηση αναμένεται να αναλάβει μια επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών υπό την υψηλή εποπτεία ενός διεθνούς «Συμβουλίου Ειρήνης» με επικεφαλής τον ίδιο τον Τραμπ.
Η κατάσταση στο πεδίο: Μια παγωμένη σύγκρουση
Παρά την επίσημη εκεχειρία που ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου, η βία δεν έχει κοπάσει πλήρως. Οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν ακόμη το 53% του θύλακα, έχοντας κατεδαφίσει ολόκληρες ζώνες κατά μήκος των συνόρων. Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι στοιβάζονται σε μια παραθαλάσσια λωρίδα γης υπό άθλιες συνθήκες, ενώ η Χαμάς φαίνεται να ανακτά τον έλεγχο στις περιοχές που εκκενώνει ο ισραηλινός στρατός.
Τα «αγκάθια» της διαπραγμάτευσης
Αφοπλισμός: Το Ισραήλ προειδοποιεί με επιστροφή στον πόλεμο αν η Χαμάς δεν παραδώσει το οπλοστάσιό της (πυραύλους και χιλιάδες τυφέκια). Η οργάνωση δηλώνει ανοιχτή σε συζήτηση, αλλά καταγγέλλει ότι δεν της έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο πλάνο παράδοσης.
Αστυνόμευση: Η Χαμάς απαιτεί την ενσωμάτωση 10.000 δικών της αστυνομικών στη νέα διοίκηση, κάτι που το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά.
Ανοικοδόμηση: Το φιλόδοξο σχέδιο του Τζάρεντ Κούσνερ για τη «Νέα Γάζα» με πολυτελείς πύργους δέχεται επικρίσεις, καθώς δεν διευκρινίζει το καθεστώς ιδιοκτησίας για όσους έχασαν τα σπίτια τους, ούτε το πού θα διαμείνουν οι πρόσφυγες κατά τη διάρκεια των έργων.
Παρά τις διεθνείς πιέσεις, η δυσπιστία παραμένει βαθιά. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το σχέδιο κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά, μετατρέποντας τη Γάζα σε μια περιοχή μόνιμης, «παγωμένης» έντασης χωρίς οριστική λύση.