Αμφιβολίες για το κατά πόσο η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, είναι διατεθειμένη να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών διατυπώνουν αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση απόρρητων εκθέσεων. Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η προθυμία –ή μη– της Ροδρίγκες να προχωρήσει σε επίσημη ρήξη με χώρες όπως το Ιράν, η Κίνα και η Ρωσία, μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο νωρίτερα μέσα στον μήνα.
Σε δημόσιο επίπεδο, η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει επιτακτικά την απομάκρυνση διπλωματών, συμβούλων και προσωπικού ασφαλείας που συνδέονται με τις παραπάνω χώρες. Στο παρασκήνιο, ωστόσο, οι αμερικανικές υπηρεσίες εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς το αν η μεταβατική πρόεδρος συμμερίζεται ουσιαστικά τους στόχους των ΗΠΑ, παρά τη σαφή πολιτική στήριξη που έχει λάβει.
Πρώτα σημάδια αμφισημίας καταγράφηκαν ήδη από την τελετή ορκωμοσίας της, στην οποία παρέστησαν εκπρόσωποι του Ιράν, της Κίνας και της Ρωσίας, εξέλιξη που προκάλεσε προβληματισμό στην Ουάσιγκτον. Έκτοτε, η Ροδρίγκες δεν έχει ανακοινώσει δημοσίως πρόθεση διακοπής των σχέσεων με τους παραδοσιακούς συμμάχους της χώρας, παρά την αυξανόμενη αμερικανική πίεση.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών, παραμένει ασαφές αν η συνεργασία της με τις ΗΠΑ αποτελεί μια προσωρινή επιλογή ανάγκης ή μια βαθύτερη στρατηγική στροφή. Επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στο Καράκας περιλάμβανε συνομιλίες για το πολιτικό μέλλον της χώρας, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό αν επηρέασε την αξιολόγηση της κατάστασης.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, η Βενεζουέλα αποτελεί κομβικό πεδίο στον περιορισμό της επιρροής ανταγωνιστικών δυνάμεων στο δυτικό ημισφαίριο, ιδιαίτερα λόγω των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου. Μια ξεκάθαρη αποστασιοποίηση του Καράκας από Πεκίνο, Μόσχα και Τεχεράνη θα άνοιγε τον δρόμο για αυξημένες αμερικανικές επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα και θα ενίσχυε τη γεωπολιτική θέση των ΗΠΑ στην περιοχή.
Αντίθετα, η αδυναμία εξασφάλισης της πλήρους συμμόρφωσης της Ροδρίγκες θα μπορούσε να υπονομεύσει την αμερικανική στρατηγική για μια ελεγχόμενη μετάβαση στη μετά-Μαδούρο εποχή, χωρίς βαθύτερη στρατιωτική εμπλοκή. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ιδιωτικά ότι η διατήρηση επιρροής στη μεταβατική κυβέρνηση είναι κρίσιμη για την αποφυγή νέας αστάθειας.
Για τη Βενεζουέλα, ωστόσο, η αποδοχή των αμερικανικών απαιτήσεων συνεπάγεται απομάκρυνση από συμμάχους που στήριξαν τη χώρα επί χρόνια. Το Ιράν συνέβαλε στην επισκευή διυλιστηρίων, η Κίνα αποδέχθηκε πετρέλαιο ως αποπληρωμή χρεών, ενώ η Ρωσία παρείχε στρατιωτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων πυραυλικών συστημάτων. Παράλληλα, η Κούβα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον τομέα των πληροφοριών και της ασφάλειας. Οι σχέσεις αυτές υπήρξαν ζωτικές για την επιβίωση της χώρας υπό καθεστώς κυρώσεων, καθιστώντας μια απότομη ρήξη πολιτικά και οικονομικά επικίνδυνη.
Μετά την απομάκρυνση Μαδούρο, η Ροδρίγκες έχει προχωρήσει σε κινήσεις που ερμηνεύονται ως προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, όπως η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και η έγκριση πώλησης έως και 50 εκατ. βαρελιών πετρελαίου στις ΗΠΑ. Παράλληλα, διατηρεί σκληρή ρητορική, δηλώνοντας πρόσφατα ότι έχει «κουραστεί» από τις αμερικανικές παρεμβάσεις, αποτυπώνοντας την ένταση ανάμεσα στη δημόσια στάση και τις παρασκηνιακές επαφές.
Παρά τις επιφυλάξεις, η αμερικανική κυβέρνηση δεν διακρίνει προς το παρόν αξιόπιστη εναλλακτική συνεργασίας, έχοντας επενδύσει πολιτικά στη στήριξη της Ροδρίγκες. Την ίδια ώρα, διευρύνει διακριτικά τις επαφές της με ανώτατα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας της Βενεζουέλας, ως σχέδιο εφεδρείας.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι υπηρεσίες πληροφοριών αξιολογούν ότι η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, δεν διαθέτει ακόμη τα ερείσματα στον στρατό και στον ενεργειακό τομέα για να κυβερνήσει άμεσα, αν και παραμένει δημοφιλής στο εσωτερικό και θετικά αποτιμώμενη στην Ουάσιγκτον.
Συνολικά, οι αμφιβολίες γύρω από τη Ροδρίγκες αναδεικνύουν την εύθραυστη φύση της αμερικανικής στρατηγικής στη Βενεζουέλα: βραχυπρόθεσμη σταθερότητα με αντάλλαγμα τον κίνδυνο μακροπρόθεσμης γεωπολιτικής ασυμφωνίας, σε μια συνεργασία που προς το παρόν μοιάζει περισσότερο συναλλακτική παρά στρατηγική.