Σε μια κίνηση που δίνει προσωρινή «ανάσα» στα οικονομικά του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να καταβάλουν μια σημαντική δόση έναντι των δισεκατομμυρίων δολαρίων που οφείλουν.
Ο Αμερικανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτζ, επιβεβαίωσε ότι η πληρωμή θα πραγματοποιηθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, λίγο αφότου ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε για τον κίνδυνο άμεσης οικονομικής κατάρρευσης του οργανισμού.
Το βάρος των αμερικανικών οφειλών
Η Ουάσιγκτον αποτελεί τον μεγαλύτερο οφειλέτη του ΟΗΕ, συγκεντρώνοντας πάνω από το 95% των συνολικών χρεών προς τον τακτικό προϋπολογισμό. Η ακτινογραφία των οφειλών στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 διαμορφώνεται ως εξής:
- Τακτικός Προϋπολογισμός: 2,19 δισεκατομμύρια δολάρια (περιλαμβάνει οφειλές για το 2025 και το 2026).
- Ειρηνευτικές Αποστολές: 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια για τρέχουσες και παλαιότερες δράσεις.
- Διεθνή Δικαστήρια: 43,6 εκατομμύρια δολάρια.
Ο όρος της «αποτελεσματικότητας»
Παρά την υπογραφή νόμου από τον πρόεδρο Τραμπ για τη διάθεση 3,1 δισ. δολαρίων προς διεθνείς οργανισμούς, η αμερικανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η χρηματοδότηση δεν είναι «λευκή επιταγή». Ο Γουόλτζ χαρακτήρισε τη στάση των ΗΠΑ ως «σκληρή αγάπη», τονίζοντας ότι ο ΟΗΕ πρέπει να εγκαταλείψει το μοντέλο που τον θέλει να «κάνει τα πάντα για όλους».
Η Ουάσιγκτον πιέζει για δραστικές αλλαγές, εστιάζοντας σε:
- Μείωση της γραφειοκρατίας: Το Πεκίνο και η Ουάσιγκτον συμφωνούν ότι ο μηχανισμός έχει διογκωθεί υπερβολικά.
- Εξάλειψη αλληλοεπικαλύψεων: Ο Γουόλτζ επέκρινε την ύπαρξη επτά διαφορετικών υπηρεσιών για την κλιματική αλλαγή, ζητώντας συγχωνεύσεις.
- Επιστροφή στα βασικά: Έμφαση αποκλειστικά στην παγκόσμια ειρήνη και την ασφάλεια.
Η απειλή της στάσης πληρωμών
Ο Αντόνιο Γκουτέρες έχει επισημάνει ότι ο Οργανισμός ενδέχεται να ξεμείνει από ρευστότητα μέχρι τον Ιούλιο. Παρόλο που ο προϋπολογισμός του 2026 εγκρίθηκε στα 3,45 δισ. δολάρια (μειωμένος κατά 7% σε σχέση με το 2025), η μη καταβολή των εισφορών από τις ΗΠΑ το περασμένο έτος έχει δημιουργήσει μια «καφκική» κατάσταση, όπου ο ΟΗΕ καλείται να λειτουργήσει χωρίς τα απαραίτητα κεφάλαια.
Η επικείμενη αμερικανική πληρωμή θεωρείται κρίσιμη για να αποφευχθεί η παύση πληρωμών μισθών και η διακοπή ανθρωπιστικών δράσεων παγκοσμίως, όμως η κυβέρνηση Τραμπ καθιστά σαφές ότι η ροή του χρήματος θα παραμείνει συνδεδεμένη με τον ρυθμό των εσωτερικών μεταρρυθμίσεων του Οργανισμού.