Παρά τις έντονες και δημόσιες ενστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, το Ιράν και το Ομάν προχωρούν κοινά σχέδια για την επιβολή τελών στα εμπορικά πλοία που διέρχονται από το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των New York Times, το οποίο επικαλείται έναν Ιρανό αξιωματούχο και τέσσερις διπλωμάτες, το Μουσκάτ κατέθεσε ήδη επίσημη πρόταση προς την Ουάσινγκτον και τους δυτικούς συμμάχους της.
Αμερικανικές πηγές επιβεβαίωσαν ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ έχουν παραλάβει το προσχέδιο και ετοιμάζονται να συζητήσουν τις σοβαρές επιφυλάξεις τους με τις αρχές του Ομάν. Το μέλλον του Στενού αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα στις εν εξελίξει συνομιλίες Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για την υπογραφή μιας μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Υποχρεωτικά διόδια ή εθελοντικές εισφορές;
Η πρόταση του Ομάν φαίνεται να βασίζεται στο μοντέλο που ισχύει στα Στενά της Μαλάκας και της Σιγκαπούρης, όπου οι ναυτιλιακές εταιρείες προχωρούν σε εθελοντικές οικονομικές συνεισφορές για τη χρηματοδότηση των μέτρων ασφαλούς ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, το τοπίο παραμένει θολό ως προς τον δεσμευτικό χαρακτήρα των χρεώσεων. Από τη μία πλευρά, περιφερειακός διπλωμάτης ανέφερε πως η φόρμουλα του Ομάν θα προβλέπει προαιρετικές καταβολές. Από την άλλη πλευρά, Ιρανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι η πρόθεση της Τεχεράνης είναι τα τέλη να καταστούν αυστηρά υποχρεωτικά για κάθε διερχόμενο πλοίο.
Το «παράθυρο» των 60 ημερών
Η πρόσφατη συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη αυτόν τον μήνα ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, τερματίζοντας την πολεμική σύρραξη, ορίζει ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα στον Ορμούζ θα παραμείνει ελεύθερη και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση για διάστημα 60 ημερών.
Αυτή η μεταβατική περίοδος δόθηκε ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για το τελικό καθεστώς λειτουργίας, με τη συμφωνία να προβλέπει ρητά ότι Ιράν και Ομάν θα έχουν τον πρώτο λόγο για το τι μέλλει γενέσθαι.
Παρά τις τριβές, η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι δίνει τεράστια βαρύτητα στον ρόλο του Ομάν ως διαμεσολαβητή και εκφράζει την αισιοδοξία ότι οι διαφωνίες γύρω από το θέμα των τελών μπορούν τελικά να γεφυρωθούν σε τεχνικό επίπεδο.