Ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να του απαγγελθούν κατηγορίες, μετά τη σύλληψή του στο Καράκας στο πλαίσιο αιφνιδιαστικής στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών. Η επιχείρηση αυτή, σύμφωνα με αμερικανικές δηλώσεις, άνοιξε τον δρόμο για την εφαρμογή των σχεδίων της Ουάσινγκτον να ασκήσει άμεσο έλεγχο στη χώρα με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως.
Η μεταγωγή του Μαδούρο πραγματοποιήθηκε με ελικόπτερο και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ώστε να αποφευχθεί η μετακίνησή του στους δρόμους της Νέας Υόρκης σε ώρα αιχμής. Η αμερικανική δικαιοσύνη έχει απαγγείλει τέσσερις κατηγορίες στον 63χρονο πρόεδρο της Βενεζουέλας και την σύζυγό του: συνωμοσία για ναρκωτρομοκρατία, συνωμοσία για εισαγωγή κοκαΐνης στις ΗΠΑ, κατοχή όπλων και καταστροφικών συσκευών και συνωμοσία για την κατοχή όπλων και καταστροφικών συσκευών.
Κατά τις ίδιες πηγές, Αμερικανοί κομάντος εισέβαλαν στη Βενεζουέλα με ελικόπτερα, έχοντας τη στήριξη μαχητικών αεροσκαφών και ναυτικών δυνάμεων, προκειμένου να συλλάβουν το ζεύγος Μαδούρο. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επίσημες ανακοινώσεις για την ακριβή έκταση της στρατιωτικής παρουσίας ή για τον αριθμό των θυμάτων.
Το ενδιαφέρον στράφηκε άμεσα στις εσωτερικές εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Αργά το βράδυ της Κυριακής, η μεταβατική ηγέτιδα της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες, εμφανίστηκε να υποχωρεί από την αρχική της σκληρή στάση, προσφέροντας –σε μια εξέλιξη που χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς κύκλους ως κέρδος για την Ουάσινγκτον– συνεργασία με τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Απευθύνουμε πρόσκληση στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να συνεργαστούμε σε μια ατζέντα κοινής δράσης», δήλωσε η πρώην αντιπρόεδρος της χώρας.
Την ίδια ώρα, περίπου 2.000 υποστηρικτές του Μαδούρο συγκεντρώθηκαν στο Καράκας, με ορισμένους εξ αυτών να εμφανίζονται οπλισμένοι και να κινούνται με μοτοσικλέτες, κρατώντας σημαίες της Βενεζουέλας και φωνάζοντας συνθήματα. Ο στρατός, ο οποίος μέχρι πρότινος δήλωνε πίστη στον Μαδούρο, ανακοίνωσε ότι αναγνωρίζει τη μεταβατική ηγεσία και κάλεσε σε ψυχραιμία.
Επισήμως δεν έχει ανακοινωθεί αριθμός θυμάτων. Ωστόσο, ο υπουργός Άμυνας Βλαντιμίρ Παδρίνο Λόπες δήλωσε ότι «μεγάλο μέρος» της φρουράς ασφαλείας του Μαδούρο σκοτώθηκε «εν ψυχρώ», μαζί με στρατιωτικούς και πολίτες.
Σε δηλώσεις του αργά την Κυριακή, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον «τον έλεγχο» της χώρας, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ χαρακτήρισε «πρόωρη» κάθε συζήτηση για τη διεξαγωγή εκλογών στη Βενεζουέλα.
Ερωτηθείς για τις απαιτήσεις της Ουάσινγκτον από τη μεταβατική ηγεσία, ο Τραμπ απάντησε ευθέως: «Χρειαζόμαστε πλήρη πρόσβαση. Χρειαζόμαστε πρόσβαση στο πετρέλαιο και σε άλλα πράγματα της χώρας, ώστε να μπορέσουμε να την ανοικοδομήσουμε».
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιστροφή μεγάλων ποσοτήτων βενεζουελάνικου αργού στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να εντείνει τις ανησυχίες για υπερπροσφορά και να ασκήσει περαιτέρω πιέσεις στις τιμές, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ουσιαστική αύξηση της παραγωγής δεν αναμένεται να είναι ούτε εύκολη ούτε άμεση.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι διατηρεί ισχυρό οικονομικό μοχλό πίεσης μέσω του αποκλεισμού των πετρελαιοφόρων της Βενεζουέλας και δεν απέκλεισε περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες, εφόσον κριθούν αναγκαίες. Παράλληλα, ισχυρή αμερικανική ναυτική παρουσία, συμπεριλαμβανομένου αεροπλανοφόρου, παραμένει ανοικτά των ακτών της χώρας.
Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια, χαρακτήρισε την αμερικανική παρέμβαση «σημαντική», σημείωσε ωστόσο ότι χωρίς την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και την αναγνώριση της νίκης του στις εκλογές του 2024, «δεν αρκεί».
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως τη Δευτέρα, έπειτα από αίτημα της Βενεζουέλας, με αντικείμενο τις εξελίξεις και τις διεθνείς ανησυχίες για τις προθέσεις των ΗΠΑ.
Στο μεταξύ, το νομικό μέλλον του Μαδούρο παραμένει αβέβαιο. Ο ίδιος αναμένεται να ζητήσει την απόρριψη των κατηγοριών, επικαλούμενος ασυλία αρχηγού κράτους. Ωστόσο, νομικοί εκτιμούν ότι το προηγούμενο της αμερικανικής εισβολής στον Παναμά το 1989 και της σύλληψης του Μανουέλ Νοριέγκα ενδέχεται να υπονομεύσει αυτόν τον ισχυρισμό, καθώς τα αμερικανικά δικαστήρια τότε είχαν απορρίψει ανάλογο επιχείρημα.