Μια μικρή αχτίδα φωτός για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή διαφαίνεται τη Δευτέρα, καθώς πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν λάβει ολοκληρωμένη πρόταση για άμεση παύση των συγκρούσεων και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Το πλαίσιο της πρότασης, το οποίο φέρεται να συντάχθηκε από το Πακιστάν και να διαβιβάστηκε μεταξύ των δύο πλευρών κατά τη διάρκεια της νύχτας, προβλέπει διαδικασία δύο φάσεων: άμεση κατάπαυση του πυρός και, στη συνέχεια, συνολική συμφωνία διευθέτησης.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Reuters, «όλα τα στοιχεία πρέπει να συμφωνηθούν σήμερα», με την αρχική κατανόηση να λαμβάνει τη μορφή μνημονίου συνεργασίας, το οποίο θα οριστικοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω του Πακιστάν, που λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας.
Η διπλωματική κινητοποίηση υπήρξε έντονη, με τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, Ασίμ Μουνίρ, να βρίσκεται σε συνεχείς επαφές με τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.
Η πρόταση, η οποία φέρει την προσωρινή ονομασία «Σύμφωνο του Ισλαμαμπάντ», περιλαμβάνει άμεση εφαρμογή κατάπαυσης του πυρός και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, χρονικό διάστημα 15 έως 20 ημερών για την οριστικοποίηση ευρύτερης συμφωνίας, διαμόρφωση περιφερειακού πλαισίου για τη ναυσιπλοΐα και τελικές διά ζώσης συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.
Πιο συγκεκριμένα, η πρόταση περιλαμβάνει:
- Άμεση έναρξη κατάπαυσης του πυρός και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
- Διάστημα 15–20 ημερών για την οριστικοποίηση μιας ευρύτερης διευθέτησης
- Περιφερειακό πλαίσιο για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά
- Τελικές διά ζώσης συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ
Η τελική συμφωνία εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνει δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά για μη επιδίωξη απόκτησης πυρηνικών όπλων, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Ωστόσο, η Τεχεράνη τηρεί στάση αναμονής και δεν έχει προχωρήσει μέχρι στιγμής σε επίσημη δέσμευση. Πακιστανικές πηγές αναφέρουν ότι δεν έχει δοθεί ακόμη απάντηση, ενώ επισημαίνεται ότι αντίστοιχες προτάσεις για προσωρινή εκεχειρία, με τη στήριξη του Πακιστάν, της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν έχουν αποσπάσει σαφή ανταπόκριση.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι επιδιώκουν μόνιμη κατάπαυση του πυρός, συνοδευόμενη από εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η νέα διπλωματική προσπάθεια εξελίσσεται εν μέσω κλιμάκωσης των συγκρούσεων και εντεινόμενων πιέσεων από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ζητεί ταχεία κατάληξη σε συμφωνία, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας.
Παράλληλα, οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τη διεθνή ροή πετρελαίου και τη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς.